Colani op 10 apr 2024 om 14:56

2024-04-10T14:56:39Z

Nieuwe pagina

[[Bestand:Chan Kusalo cremation 01.jpg|thumb|Brandstapel voor de crematie van de boeddhistische abt Chan Kusalo in Chiang Mai, Thailand]]
[[Bestand:Inquisition.jpg|thumb|[[Hekserij|Heksenverbranding]] (Derenburg, 1555).]]
[[Bestand:Wickiana5.jpg|thumb|Afbeelding uit de ''Wickiana'']]
[[Bestand:Tyndale-martyrdom.jpg|thumb|[[William Tyndale]] op de brandstapel in [[Vilvoorde]]]]
Een '''brandstapel''' is een [[vuur]] waarop een menselijk lichaam wordt [[verbranding|verbrand]].

De brandstapel werd en wordt in sommige landen, zoals India en [[Papoea (gebied)|Papoea]] (Papoea en West-Papoea) in Indonesië, gebruikt om een dode te [[crematie|cremeren]]. Dit gebeurde voor de [[kerstening]] ook in Nederland.

Verder heeft de brandstapel een lange historie als methode voor de ''vuurdood'', d.w.z. tot het voltrekken van de [[doodstraf]] voor misdaden als [[hoogverraad]], [[ketterij]] en [[Opvattingen over heksen en hekserij in Europa|hekserij]]. Terechtstellingen op deze wijze vonden plaats in het openbaar, deels als (leed)vermaak maar vooral als waarschuwing voor de toeschouwers, opdat zij niet dezelfde misdrijven zouden begaan.

== Proces ==
De veroordeelde werd vastgebonden aan een rechtop staande paal met daaromheen een (meestal) nauwkeurig aangelegde verzameling brandhout. Dit werd vervolgens aangestoken, zodat het slachtoffer werd verbrand. Afhankelijk van de omstandigheden (en kennissenkring) van de veroordeelde werd soms aan naaste verwanten toegestaan om makkelijk brandbare stukken hout en papier tussen de kleding van het slachtoffer te stoppen om het proces zo veel mogelijk te bespoedigen.

In sommige gevallen werd als een soort van [[gratie|genade]] nat hout gebruikt of werd het hout zodanig neergelegd dat het vuur een grote rookontwikkeling tot gevolg zou hebben. De veroordeelde stierf dan met enig geluk door verstikking voordat de vlammen vat op hem/haar zouden krijgen.

== Spaanse Inquisitie ==
De voornaamste reden van de [[Spaanse Inquisitie]] voor deze wijze van [[terechtstelling]] was om geen (zichtbaar) bloed te hoeven vergieten. De [[Rooms-katholieke Kerk|Kerk]] deed alles om zich te houden aan het [[Dogma (christendom)|dogma]] ''Ecclesia non novit sanguinem'' (de kerk is onbesmeurd door bloed).{{Bron?|Dit is zo gauw niet terug te vinden. In de Duitse WP vinden we de bewering dat dit principe (is het wel een dogma?) de reden was om de ketters aan de wereldlijke autoriteiten over te leveren, en die opvatting vinden we ook elders wel, maar het niet 'zichtbaar' vergieten van bloed lijkt er niet veel mee te maken te hebben.|2015|02|09}}

De schattingen van het aantal mensen dat door de Spaanse Inquisitie ter dood veroordeeld is tijdens haar bestaan (van [[1478]] tot [[1834]]) lopen uiteen. Wel is uit het bestuderen van archieven gebleken dat ongeveer 2% van de door de inquisitie gevoerde processen de doodstraf als resultaat had.

De executie werd uitgevoerd door de burgerlijke overheid. Als de verdachte berouw toonde, werd hij door [[Garrote|wurging]] om het leven gebracht waarna zijn lijk op de brandstapel verbrand werd. Had de verdachte geen berouw, dan werd hij levend verbrand.

== Beroemde slachtoffers ==
* [[Margareta Porete]] ([[1 juni]] [[1310]] te [[Parijs]], [[Frankrijk]]) – religieuze (waarschijnlijk [[begijn]]) en schrijfster van ''Le miroir des âmes simples et anéanties''
* [[Jacques de Molay]] ([[18 maart]] [[1314]] te [[Parijs]], [[Frankrijk]]) – laatste [[Grootmeester (ridderorde)|Grootmeester]] van de [[Tempeliers]]
* [[Johannes Hus]] ([[6 juli]] [[1415]] te [[Konstanz (stad)|Konstanz]], [[Duitsland]]) – voorloper van de [[Reformatie|Hervorming]]
* [[Jeanne d'Arc]] ([[30 mei]] [[1431]] te [[Rouen]], [[Normandië]]) – Frans vrijheidsstrijdster
* [[Hendrik Voes]] en [[Jan van Essen (geestelijke)|Jan van Essen]] ([[1 juli]] [[1523]] te [[Brussel (stad)|Brussel]], [[België]]), twee [[augustijnen (kloosterorde)|augustijnen]] die wel worden beschouwd als de eerste martelaren van de [[Reformatie]]
* [[Jan de Bakker]] ([[15 september]] [[1525]] te [[Den Haag]], [[Nederland]]) – Nederlands ketter
* [[William Tyndale]] ([[6 september]] [[1536]] te [[Vilvoorde]], [[België]]) – Engels [[theoloog]], [[priester]] en bijbelvertaler
* [[Michael Servet]] ([[27 oktober]] [[1553]] te [[Genève (stad)|Genève]], [[Zwitserland]]) – Spaans theoloog, [[arts]] en [[Renaissance-humanisme|humanist]]
* [[Thomas Cranmer]] ([[21 maart]] [[1556]] te [[Oxford (Verenigd Koninkrijk)|Oxford]], [[Engeland]]) – [[aartsbisschop van Canterbury]]
* [[Giordano Bruno]] ([[17 februari]] [[1600]] te [[Rome (stad)|Rome]], [[Italië]]) – Italiaans [[filosoof]]
* [[Stadsbrand van Paramaribo (1832)|Cojo, Mentor en Present]] (zaterdag 26 januari 1833 te [[Paramaribo]] in de [[Nederlandse koloniën|Nederlandse kolonie]] [[Suriname (kolonie)|Suriname]]) – drie [[Geschiedenis van de Nederlandse slavernij|Nederlandse slaven]]

== Verwant gebruik ==
* Brandstapels zijn ook gebruikt tijdens verschillende pogingen om [[kunst]] en gedachtegoed te vernietigen. Berucht zijn onder andere de [[beeldenstorm]] in [[1566]] en de [[boekverbranding]]en kort na de machtsgreep in Duitsland door de [[Nationaalsocialistische Duitse Arbeiderspartij|NSDAP]] in [[1933]].
[[Categorie:Doodstraf]][[Categorie:Magie]][[Categorie:Brand]]

Brandstapel - Bewerkingsoverzicht

Colani op 10 apr 2024 om 14:56