<?xml version="1.0"?>
<feed xmlns="http://www.w3.org/2005/Atom" xml:lang="nl">
	<id>https://wiki-raamsdonk.nl/index.php?action=history&amp;feed=atom&amp;title=Bovenwiel</id>
	<title>Bovenwiel - Bewerkingsoverzicht</title>
	<link rel="self" type="application/atom+xml" href="https://wiki-raamsdonk.nl/index.php?action=history&amp;feed=atom&amp;title=Bovenwiel"/>
	<link rel="alternate" type="text/html" href="https://wiki-raamsdonk.nl/index.php?title=Bovenwiel&amp;action=history"/>
	<updated>2026-04-24T14:31:08Z</updated>
	<subtitle>Bewerkingsoverzicht voor deze pagina op de wiki</subtitle>
	<generator>MediaWiki 1.43.6</generator>
	<entry>
		<id>https://wiki-raamsdonk.nl/index.php?title=Bovenwiel&amp;diff=190323&amp;oldid=prev</id>
		<title>Colani: Tekst vervangen - &quot;.JPG&quot; door &quot;.jpg&quot;</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://wiki-raamsdonk.nl/index.php?title=Bovenwiel&amp;diff=190323&amp;oldid=prev"/>
		<updated>2026-04-11T11:06:52Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Tekst vervangen - &amp;quot;.JPG&amp;quot; door &amp;quot;.jpg&amp;quot;&lt;/p&gt;
&lt;table style=&quot;background-color: #fff; color: #202122;&quot; data-mw=&quot;interface&quot;&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;tr class=&quot;diff-title&quot; lang=&quot;nl&quot;&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;← Oudere versie&lt;/td&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;Versie van 11 apr 2026 13:06&lt;/td&gt;
				&lt;/tr&gt;&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot; id=&quot;mw-diff-left-l41&quot;&gt;Regel 41:&lt;/td&gt;
&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot;&gt;Regel 41:&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;==Fotogalerij==&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;==Fotogalerij==&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&amp;lt;gallery perrow=&amp;quot;3&amp;quot; widths=&amp;quot;200&amp;quot; heights=&amp;quot;170&amp;quot;&amp;gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&amp;lt;gallery perrow=&amp;quot;3&amp;quot; widths=&amp;quot;200&amp;quot; heights=&amp;quot;170&amp;quot;&amp;gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;Afbeelding:Molen De Koe Ermelo bovenwiel achterkant.&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;JPG&lt;/del&gt;|Achterkant bovenwiel van [[De Koe (Ermelo)]]. De belegstukken voor het vangen ontbreken nog.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;Afbeelding:Molen De Koe Ermelo bovenwiel achterkant.&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;jpg&lt;/ins&gt;|Achterkant bovenwiel van [[De Koe (Ermelo)]]. De belegstukken voor het vangen ontbreken nog.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;Afbeelding:Molen De Koe Ermelo bovenwiel voorkant.jpg|Voorkant bovenwiel van [[De Koe (Ermelo)]] De belegstukken voor het vangen ontbreken nog.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;Afbeelding:Molen De Koe Ermelo bovenwiel voorkant.jpg|Voorkant bovenwiel van [[De Koe (Ermelo)]] De belegstukken voor het vangen ontbreken nog.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;Afbeelding:Molen de nieuwe molen Veenendaal bovenwiel.jpg|Bovenwiel van [[De Nieuwe Molen (Veenendaal)|De Nieuwe Molen]]&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;Afbeelding:Molen de nieuwe molen Veenendaal bovenwiel.jpg|Bovenwiel van [[De Nieuwe Molen (Veenendaal)|De Nieuwe Molen]]&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;/table&gt;</summary>
		<author><name>Colani</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://wiki-raamsdonk.nl/index.php?title=Bovenwiel&amp;diff=189662&amp;oldid=prev</id>
		<title>Colani: 1 versie geïmporteerd</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://wiki-raamsdonk.nl/index.php?title=Bovenwiel&amp;diff=189662&amp;oldid=prev"/>
		<updated>2026-04-11T10:56:00Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;1 versie geïmporteerd&lt;/p&gt;
&lt;table style=&quot;background-color: #fff; color: #202122;&quot; data-mw=&quot;interface&quot;&gt;
				&lt;tr class=&quot;diff-title&quot; lang=&quot;nl&quot;&gt;
				&lt;td colspan=&quot;1&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;← Oudere versie&lt;/td&gt;
				&lt;td colspan=&quot;1&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;Versie van 11 apr 2026 12:56&lt;/td&gt;
				&lt;/tr&gt;&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-notice&quot; lang=&quot;nl&quot;&gt;&lt;div class=&quot;mw-diff-empty&quot;&gt;(geen verschil)&lt;/div&gt;
&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;&lt;/table&gt;</summary>
		<author><name>Colani</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://wiki-raamsdonk.nl/index.php?title=Bovenwiel&amp;diff=189661&amp;oldid=prev</id>
		<title>mw&gt;Brya: /* Constructie */</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://wiki-raamsdonk.nl/index.php?title=Bovenwiel&amp;diff=189661&amp;oldid=prev"/>
		<updated>2025-05-03T09:37:29Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;&lt;span class=&quot;autocomment&quot;&gt;Constructie&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;table style=&quot;background-color: #fff; color: #202122;&quot; data-mw=&quot;interface&quot;&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;tr class=&quot;diff-title&quot; lang=&quot;nl&quot;&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;← Oudere versie&lt;/td&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;Versie van 3 mei 2025 11:37&lt;/td&gt;
				&lt;/tr&gt;&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot; id=&quot;mw-diff-left-l1&quot;&gt;Regel 1:&lt;/td&gt;
&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot;&gt;Regel 1:&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;[[&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;Afbeelding&lt;/del&gt;:Molen De Hoop Garderen bovenwiel in kap.jpg|250px|thumb|Bovenwiel van de molen [[De Hoop (Garderen)|De Hoop]] in Garderen. Kruisarmen versterkt met [[Merbau (houtsoort)|merbau]]]]&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;[[&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;Bestand&lt;/ins&gt;:Molen De Hoop Garderen bovenwiel in kap.jpg|250px|thumb|Bovenwiel van de molen [[De Hoop (Garderen)|De Hoop]] in Garderen. Kruisarmen versterkt met [[Merbau (houtsoort)|merbau]]]]&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;[[&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;Afbeelding&lt;/del&gt;:Molen De Zwaan Lienden bovenwielstut.jpg|250px|thumb|Bovenwiel met stut van de molen [[De Zwaan (Lienden)|De Zwaan]]. Bovenwiel zonder achtervelg.]]&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;[[&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;Bestand&lt;/ins&gt;:Molen De Zwaan Lienden bovenwielstut.jpg|250px|thumb|Bovenwiel met stut van de molen [[De Zwaan (Lienden)|De Zwaan]]. Bovenwiel zonder achtervelg.]]&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;Het &amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;bovenwiel&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039; of &amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;aswiel&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;, soms ook vangwiel genoemd, zit op de [[bovenas]] van een [[windmolen]] en drijft de [[koningsspil]] of bij een standerdmolen direct de [[maalkoppel|steenspillen]] aan. In een [[standerdmolen]] drijft het bovenwiel tevens het [[luiwerk]] aan middels een varkenswiel. Het bovenwiel zit bij een gietijzeren as met het spiegelgat op de as geklemd met behulp van vier in ijzeren stroppen zittende, houten blokken (de vulstukken) met daartussen zware [[wig (gereedschap)|wiggen]]. Bij een houten as kunnen de kruisarmen ook door de as gestoken zijn.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;Het &amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;bovenwiel&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039; of &amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;aswiel&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;, soms ook vangwiel genoemd, zit op de [[bovenas]] van een [[windmolen]] en drijft de [[koningsspil]] of bij een standerdmolen direct de [[maalkoppel|steenspillen]] aan. In een [[standerdmolen]] drijft het bovenwiel tevens het [[luiwerk]] aan middels een varkenswiel. Het bovenwiel zit bij een gietijzeren as met het spiegelgat op de as geklemd met behulp van vier in ijzeren stroppen zittende, houten blokken (de vulstukken) met daartussen zware [[wig (gereedschap)|wiggen]]. Bij een houten as kunnen de kruisarmen ook door de as gestoken zijn.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;Het bovenwiel is groot uitgevoerd om voldoende groot oppervlak te verkrijgen voor het afremmen van het [[&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;Gevlucht|wieken&lt;/del&gt;]] met de [[vang (windmolen)|vang]]. Daarnaast is het bovenwiel 30 - 35 cm dik.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;Het bovenwiel is groot uitgevoerd om voldoende groot oppervlak te verkrijgen voor het afremmen van het [[&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;gevlucht&lt;/ins&gt;]] met de [[vang (windmolen)|vang]]. Daarnaast is het bovenwiel 30 - 35 cm dik.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;In het bovenwiel zijn de [[Kam (molenwiel)|kammen]] vastgezet. Het profiel van de kammen in een niet-conisch bovenwiel hebben een [[evolvente]] vertanding met een bepaalde [[steek (lengtemaat)|steek]]. Hierdoor rollen de tandwielen ten opzichte van elkaar ([[rollen zonder glijden]]) langs de steekcirkels. De steekcirkel van het bovenwiel moet dezelfde zijn als die van de [[bonkelaar]] of [[schijfloop|bovenschijfloop]].&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;In het bovenwiel zijn de [[Kam (molenwiel)|kammen]] vastgezet. Het profiel van de kammen in een niet-conisch bovenwiel hebben een [[evolvente]] vertanding met een bepaalde [[steek (lengtemaat)|steek]]. Hierdoor rollen de tandwielen ten opzichte van elkaar ([[rollen zonder glijden]]) langs de steekcirkels. De steekcirkel van het bovenwiel moet dezelfde zijn als die van de [[bonkelaar]] of [[schijfloop|bovenschijfloop]].&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;==Constructie==&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;== Constructie ==&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;Het bovenwiel is opgebouwd uit vier kruisarmen of twee kruis- en twee spouwarmen van in de regel [[eikenhout]] met daartegen, daardoor of daartussen de eikenhouten plooistukken, die voor de ronde vorm van het wiel zorgen. De plooistukken zitten met [[zwaluwstaartverbinding|zwaluwstaarten]] op de kruisarmen. Tegen de voor- en achterkant van de plooistukken komen platen van [[&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;iep&lt;/del&gt;]]&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;enhout&lt;/del&gt;, de voor- en achtervelg. De achtervelg is echter niet altijd aanwezig. Iepenhout is taai en niet splijtgevoelig en daarom zeer geschikt om er de [[azijnhout]]en of [[Robinia (soort)|acacia]]houten [[Kam (molenwiel)|kammen]] (tanden) door te steken, die in de kammen van de [[bonkelaar|bovenbonkelaar]] of in de staven van het bovenrondsel grijpen. De staart van de kam wordt geborgd met een houten kamnagel of een ijzeren borgspijker en deze wordt weer geborgd met een [[Draadnagel|spijker]]tje. De kammen op de plaats van de kruisarmen, de armkammen, steken niet helemaal door het wiel heen en worden met een houten borgpen, die schuin door de voorvelg gaat, geborgd. Door de kruisarm is aan de achterkant een gat geboord voor het uit de velg kunnen slaan van de betreffende kam. Bij een standerdmolen zitten zowel aan de voorkant van het bovenwiel als aan de achterkant kammen voor het aandrijven van de twee [[maalkoppel]]s. Ook zijn er standerdmolens met twee bovenwielen die elk een maalkoppel aandrijven. Om het bovenwiel heen zit ter voorkoming van slijtage bij het remmen met de [[Vang (windmolen)|vang]] meestal een houten of ijzeren band, de hoep of voering of ook wel belegstukjes. Bij het bovenwiel van [[De Nieuwe Molen (Veenendaal)|De Nieuwe Molen]] komen belegstukjes voor met daar omheen een ijzeren hoep.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;Het bovenwiel is opgebouwd uit vier kruisarmen of twee kruis- en twee spouwarmen van in de regel [[eikenhout]] met daartegen, daardoor of daartussen de eikenhouten plooistukken, die voor de ronde vorm van het wiel zorgen. De plooistukken zitten met [[zwaluwstaartverbinding|zwaluwstaarten]] op de kruisarmen. Tegen de voor- en achterkant van de plooistukken komen platen van [[&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;iepenhout&lt;/ins&gt;]], de voor- en achtervelg. De achtervelg is echter niet altijd aanwezig. Iepenhout is taai en niet splijtgevoelig en daarom zeer geschikt om er de [[azijnhout]]en of [[Robinia (soort)|acacia]]houten [[Kam (molenwiel)|kammen]] (tanden) door te steken, die in de kammen van de [[bonkelaar|bovenbonkelaar]] of in de staven van het bovenrondsel grijpen. De staart van de kam wordt geborgd met een houten kamnagel of een ijzeren borgspijker en deze wordt weer geborgd met een [[Draadnagel|spijker]]tje. De kammen op de plaats van de kruisarmen, de armkammen, steken niet helemaal door het wiel heen en worden met een houten borgpen, die schuin door de voorvelg gaat, geborgd. Door de kruisarm is aan de achterkant een gat geboord voor het uit de velg kunnen slaan van de betreffende kam. Bij een standerdmolen zitten zowel aan de voorkant van het bovenwiel als aan de achterkant kammen voor het aandrijven van de twee [[maalkoppel]]s. Ook zijn er standerdmolens met twee bovenwielen die elk een maalkoppel aandrijven. Om het bovenwiel heen zit ter voorkoming van slijtage bij het remmen met de [[Vang (windmolen)|vang]] meestal een houten of ijzeren band, de hoep of voering of ook wel belegstukjes. Bij het bovenwiel van [[De Nieuwe Molen (Veenendaal)|De Nieuwe Molen]] komen belegstukjes voor met daar omheen een ijzeren hoep.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;Bij een loszittende kam moet om de staart van de kam een strook zeildoek gelegd worden. Soms is dit te veel en moet het zeildoek alleen aan de werkzijde van de kamstaart aangebracht worden. (De werkzijde is de zijde die tegen een kam of een staaf van een ander wiel drukt.)&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;Bij een loszittende kam moet om de staart van de kam een strook zeildoek gelegd worden. Soms is dit te veel en moet het zeildoek alleen aan de werkzijde van de kamstaart aangebracht worden. (De werkzijde is de zijde die tegen een kam of een staaf van een ander wiel drukt.)&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot; id=&quot;mw-diff-left-l31&quot;&gt;Regel 31:&lt;/td&gt;
&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot;&gt;Regel 31:&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;Bij een goede aandrijving moeten drie kammen van het bovenwiel tegelijk drie kammen van de [[bonkelaar]] raken, terwijl de bovenkant van de kam van het bovenwiel gelijk moet vallen met de bovenkant van de kam van de bonkelaar en de voorkant van de kam van het bovenwiel niet voorbij de zijkant van de kam van de bonkelaar mag steken. Bij een bovenschijfloop mag de voorkant van de kam niet voorbij de achterkant van de staaf steken. Voor maximale aangrijping moeten de kammen van het bovenwiel te lood zijn afgezaagd en niet haaks, omdat het bovenwiel door de schuine ligging van de bovenas schuin naar voren staat.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;Bij een goede aandrijving moeten drie kammen van het bovenwiel tegelijk drie kammen van de [[bonkelaar]] raken, terwijl de bovenkant van de kam van het bovenwiel gelijk moet vallen met de bovenkant van de kam van de bonkelaar en de voorkant van de kam van het bovenwiel niet voorbij de zijkant van de kam van de bonkelaar mag steken. Bij een bovenschijfloop mag de voorkant van de kam niet voorbij de achterkant van de staaf steken. Voor maximale aangrijping moeten de kammen van het bovenwiel te lood zijn afgezaagd en niet haaks, omdat het bovenwiel door de schuine ligging van de bovenas schuin naar voren staat.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;{|&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;{|&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;|[[&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;File&lt;/del&gt;:Molen De Koe Ermelo, bovenwiel bonkelaar.jpg|200px|thumb|Verkeerde afstelling. Tevens zijn de kammen van het bovenwiel niet te lood maar haaks afgezaagd.]]&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;|[[&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;Bestand&lt;/ins&gt;:Molen De Koe Ermelo, bovenwiel bonkelaar.jpg|200px|thumb|Verkeerde afstelling. Tevens zijn de kammen van het bovenwiel niet te lood maar haaks afgezaagd.]]&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;|[[&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;Afbeelding&lt;/del&gt;:Tweede Broekermolen bovenwiel met bonkelaar closeup.jpg|200px|thumb|Kammen van bovenwiel tussen kammen van bovenbonkelaar. Goede afstelling, maar kammen bovenwiel haaks afgezaagd.]]&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;|[[&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;Bestand&lt;/ins&gt;:Tweede Broekermolen bovenwiel met bonkelaar closeup.jpg|200px|thumb|Kammen van bovenwiel tussen kammen van bovenbonkelaar. Goede afstelling, maar kammen bovenwiel haaks afgezaagd.]]&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;|[[Bestand:Molen De Kroon Arnhem bovenwiel met bonkelaar.jpg|200px|thumb|Kammen van bovenwiel te lood afgezaagd, maar zitten iets te hoog ten opzichte van de kammen van de bonkelaar.]]&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;|[[Bestand:Molen De Kroon Arnhem bovenwiel met bonkelaar.jpg|200px|thumb|Kammen van bovenwiel te lood afgezaagd, maar zitten iets te hoog ten opzichte van de kammen van de bonkelaar.]]&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;|}&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;|}&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot; id=&quot;mw-diff-left-l41&quot;&gt;Regel 41:&lt;/td&gt;
&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot;&gt;Regel 41:&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;==Fotogalerij==&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;==Fotogalerij==&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&amp;lt;gallery perrow=&amp;quot;3&amp;quot; widths=&amp;quot;200&amp;quot; heights=&amp;quot;170&amp;quot;&amp;gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&amp;lt;gallery perrow=&amp;quot;3&amp;quot; widths=&amp;quot;200&amp;quot; heights=&amp;quot;170&amp;quot;&amp;gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;Afbeelding:Molen De Koe Ermelo bovenwiel achterkant.&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;jpg&lt;/del&gt;|Achterkant bovenwiel van [[De Koe (Ermelo)]]. De belegstukken voor het vangen ontbreken nog.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;Afbeelding:Molen De Koe Ermelo bovenwiel achterkant.&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;JPG&lt;/ins&gt;|Achterkant bovenwiel van [[De Koe (Ermelo)]]. De belegstukken voor het vangen ontbreken nog.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;Afbeelding:Molen De Koe Ermelo bovenwiel voorkant.jpg|Voorkant bovenwiel van [[De Koe (Ermelo)]] De belegstukken voor het vangen ontbreken nog.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;Afbeelding:Molen De Koe Ermelo bovenwiel voorkant.jpg|Voorkant bovenwiel van [[De Koe (Ermelo)]] De belegstukken voor het vangen ontbreken nog.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;Afbeelding:Molen de nieuwe molen Veenendaal bovenwiel.jpg|Bovenwiel van [[De Nieuwe Molen (Veenendaal)|De Nieuwe Molen]]&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;Afbeelding:Molen de nieuwe molen Veenendaal bovenwiel.jpg|Bovenwiel van [[De Nieuwe Molen (Veenendaal)|De Nieuwe Molen]]&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot; id=&quot;mw-diff-left-l62&quot;&gt;Regel 62:&lt;/td&gt;
&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot;&gt;Regel 62:&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;{{commonscat|Cog wheels of mills in the Netherlands}}&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;{{commonscat|Cog wheels of mills in the Netherlands}}&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;==Externe link==&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;==Externe link==&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;*[&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;http&lt;/del&gt;://nl.youtube.com/watch?v=zOwC3R5w-4c Draaiend bovenwiel met bonkelaar van De Hoop (Garderen)]&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;*[&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;https&lt;/ins&gt;://nl.youtube.com/watch?v=zOwC3R5w-4c Draaiend bovenwiel met bonkelaar van De Hoop (Garderen)]&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;[[Categorie:Windmolen]]&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;[[Categorie:Windmolen]]&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;/table&gt;</summary>
		<author><name>mw&gt;Brya</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://wiki-raamsdonk.nl/index.php?title=Bovenwiel&amp;diff=146869&amp;oldid=prev</id>
		<title>Colani: Tekst vervangen - &quot;.JPG&quot; door &quot;.jpg&quot;</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://wiki-raamsdonk.nl/index.php?title=Bovenwiel&amp;diff=146869&amp;oldid=prev"/>
		<updated>2024-11-17T06:04:40Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Tekst vervangen - &amp;quot;.JPG&amp;quot; door &amp;quot;.jpg&amp;quot;&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;&lt;b&gt;Nieuwe pagina&lt;/b&gt;&lt;/p&gt;&lt;div&gt;[[Afbeelding:Molen De Hoop Garderen bovenwiel in kap.jpg|250px|thumb|Bovenwiel van de molen [[De Hoop (Garderen)|De Hoop]] in Garderen. Kruisarmen versterkt met [[Merbau (houtsoort)|merbau]]]]&lt;br /&gt;
[[Afbeelding:Molen De Zwaan Lienden bovenwielstut.jpg|250px|thumb|Bovenwiel met stut van de molen [[De Zwaan (Lienden)|De Zwaan]]. Bovenwiel zonder achtervelg.]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Het &amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;bovenwiel&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039; of &amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;aswiel&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;, soms ook vangwiel genoemd, zit op de [[bovenas]] van een [[windmolen]] en drijft de [[koningsspil]] of bij een standerdmolen direct de [[maalkoppel|steenspillen]] aan. In een [[standerdmolen]] drijft het bovenwiel tevens het [[luiwerk]] aan middels een varkenswiel. Het bovenwiel zit bij een gietijzeren as met het spiegelgat op de as geklemd met behulp van vier in ijzeren stroppen zittende, houten blokken (de vulstukken) met daartussen zware [[wig (gereedschap)|wiggen]]. Bij een houten as kunnen de kruisarmen ook door de as gestoken zijn.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Het bovenwiel is groot uitgevoerd om voldoende groot oppervlak te verkrijgen voor het afremmen van het [[Gevlucht|wieken]] met de [[vang (windmolen)|vang]]. Daarnaast is het bovenwiel 30 - 35 cm dik.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
In het bovenwiel zijn de [[Kam (molenwiel)|kammen]] vastgezet. Het profiel van de kammen in een niet-conisch bovenwiel hebben een [[evolvente]] vertanding met een bepaalde [[steek (lengtemaat)|steek]]. Hierdoor rollen de tandwielen ten opzichte van elkaar ([[rollen zonder glijden]]) langs de steekcirkels. De steekcirkel van het bovenwiel moet dezelfde zijn als die van de [[bonkelaar]] of [[schijfloop|bovenschijfloop]].&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==Constructie==&lt;br /&gt;
Het bovenwiel is opgebouwd uit vier kruisarmen of twee kruis- en twee spouwarmen van in de regel [[eikenhout]] met daartegen, daardoor of daartussen de eikenhouten plooistukken, die voor de ronde vorm van het wiel zorgen. De plooistukken zitten met [[zwaluwstaartverbinding|zwaluwstaarten]] op de kruisarmen. Tegen de voor- en achterkant van de plooistukken komen platen van [[iep]]enhout, de voor- en achtervelg. De achtervelg is echter niet altijd aanwezig. Iepenhout is taai en niet splijtgevoelig en daarom zeer geschikt om er de [[azijnhout]]en of [[Robinia (soort)|acacia]]houten [[Kam (molenwiel)|kammen]] (tanden) door te steken, die in de kammen van de [[bonkelaar|bovenbonkelaar]] of in de staven van het bovenrondsel grijpen. De staart van de kam wordt geborgd met een houten kamnagel of een ijzeren borgspijker en deze wordt weer geborgd met een [[Draadnagel|spijker]]tje. De kammen op de plaats van de kruisarmen, de armkammen, steken niet helemaal door het wiel heen en worden met een houten borgpen, die schuin door de voorvelg gaat, geborgd. Door de kruisarm is aan de achterkant een gat geboord voor het uit de velg kunnen slaan van de betreffende kam. Bij een standerdmolen zitten zowel aan de voorkant van het bovenwiel als aan de achterkant kammen voor het aandrijven van de twee [[maalkoppel]]s. Ook zijn er standerdmolens met twee bovenwielen die elk een maalkoppel aandrijven. Om het bovenwiel heen zit ter voorkoming van slijtage bij het remmen met de [[Vang (windmolen)|vang]] meestal een houten of ijzeren band, de hoep of voering of ook wel belegstukjes. Bij het bovenwiel van [[De Nieuwe Molen (Veenendaal)|De Nieuwe Molen]] komen belegstukjes voor met daar omheen een ijzeren hoep.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Bij een loszittende kam moet om de staart van de kam een strook zeildoek gelegd worden. Soms is dit te veel en moet het zeildoek alleen aan de werkzijde van de kamstaart aangebracht worden. (De werkzijde is de zijde die tegen een kam of een staaf van een ander wiel drukt.)&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&amp;lt;gallery&amp;gt;&lt;br /&gt;
File:Molen De Korenbloem, Kortgene, bovenwiel (1).jpg|Bovenwiel&lt;br /&gt;
File:Molen De Korenbloem, Kortgene, bovenwiel spouwarmen.jpg|Spouwarmen&lt;br /&gt;
File:Molen De Korenbloem, Kortgene, bovenwiel kruisarm.jpg|Kruisarm&lt;br /&gt;
File:Molen De Korenbloem, Kortgene, bovenwiel plooistukken (1).jpg|Plooistukken&lt;br /&gt;
File:Molen De Korenbloem, Kortgene, bovenwiel plooistukken.jpg|Plooistuk&lt;br /&gt;
File:Molen De Korenbloem, Kortgene, bovenwiel plooistuk.jpg|Plooistuk&lt;br /&gt;
Molen De Vlijt bovenwiel (03).jpg|Bovenwiel met belegstukken ([[De Vlijt (Meppel)|De Vlijt, Meppel]])&lt;br /&gt;
&amp;lt;/gallery&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==Blokkering bovenwiel==&lt;br /&gt;
In het bovenwiel wordt bij stilstand een [[Vang (windmolen)#Pal|pal]] ingelaten. Ook kunnen bij diverse molens twee stutten geplaatst worden. Dit wordt gedaan bij een stilstaande molen als extra zekerheid ter voorkoming dat de wieken uit zichzelf gaan draaien.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==Aandrijving==&lt;br /&gt;
Bij de aandrijving staan de kammen meestal min of meer haaks op elkaar. Er is soms ook wel een conische aandrijving, zoals bij de [[Walderveense molen]]. Hierbij raken de kammen elkaars verlengde, waardoor dit type overbrenging sterker is.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Bij een goede aandrijving moeten drie kammen van het bovenwiel tegelijk drie kammen van de [[bonkelaar]] raken, terwijl de bovenkant van de kam van het bovenwiel gelijk moet vallen met de bovenkant van de kam van de bonkelaar en de voorkant van de kam van het bovenwiel niet voorbij de zijkant van de kam van de bonkelaar mag steken. Bij een bovenschijfloop mag de voorkant van de kam niet voorbij de achterkant van de staaf steken. Voor maximale aangrijping moeten de kammen van het bovenwiel te lood zijn afgezaagd en niet haaks, omdat het bovenwiel door de schuine ligging van de bovenas schuin naar voren staat.&lt;br /&gt;
{|&lt;br /&gt;
|[[File:Molen De Koe Ermelo, bovenwiel bonkelaar.jpg|200px|thumb|Verkeerde afstelling. Tevens zijn de kammen van het bovenwiel niet te lood maar haaks afgezaagd.]]&lt;br /&gt;
|[[Afbeelding:Tweede Broekermolen bovenwiel met bonkelaar closeup.jpg|200px|thumb|Kammen van bovenwiel tussen kammen van bovenbonkelaar. Goede afstelling, maar kammen bovenwiel haaks afgezaagd.]]&lt;br /&gt;
|[[Bestand:Molen De Kroon Arnhem bovenwiel met bonkelaar.jpg|200px|thumb|Kammen van bovenwiel te lood afgezaagd, maar zitten iets te hoog ten opzichte van de kammen van de bonkelaar.]]&lt;br /&gt;
|}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==Standerdmolens==&lt;br /&gt;
In Nederlandse standerdmolens bevindt zich vrijwel altijd 1 bovenwiel. Wanneer het bovenwiel twee steenkoppels aandrijft, heeft het kammen aan beide zijden. Dit heeft tot gevolg dat het ene koppel, de voormolen, linksom draait, terwijl het andere, de achtermolen, rechtsom draait. In Vlaamse standerdmolens hebben de steenkoppels een eigen bovenwiel. De kammen bevinden zich bij elk bovenwiel aan dezelfde zijde, waardoor alle steenkoppels dezelfde kant op draaien. Een aantal Vlaamse standerdmolens hebben een derde wiel, voor de vang.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==Fotogalerij==&lt;br /&gt;
&amp;lt;gallery perrow=&amp;quot;3&amp;quot; widths=&amp;quot;200&amp;quot; heights=&amp;quot;170&amp;quot;&amp;gt;&lt;br /&gt;
Afbeelding:Molen De Koe Ermelo bovenwiel achterkant.jpg|Achterkant bovenwiel van [[De Koe (Ermelo)]]. De belegstukken voor het vangen ontbreken nog.&lt;br /&gt;
Afbeelding:Molen De Koe Ermelo bovenwiel voorkant.jpg|Voorkant bovenwiel van [[De Koe (Ermelo)]] De belegstukken voor het vangen ontbreken nog.&lt;br /&gt;
Afbeelding:Molen de nieuwe molen Veenendaal bovenwiel.jpg|Bovenwiel van [[De Nieuwe Molen (Veenendaal)|De Nieuwe Molen]]&lt;br /&gt;
Afbeelding:Walderveense molen detail achterzijde bovenwiel met vang.jpg|Detail achterkant bovenwiel met geborgde kammen en de twee gaten in de kruisarm van de [[Walderveense molen]]. Bovenwiel met achtervelg en belegstukken&lt;br /&gt;
Afbeelding:Molen Tot Voordeel en Genoegen bovenwiel kammen zeildoek.jpg|Met zeildoek vastgezette kammen in achterkrans van bovenwiel van de molen [[Tot Voordeel en Genoegen]]&lt;br /&gt;
Afbeelding:Concordiamolen koebout.jpg|Detail bovenwiel met een voering van houten blokjes (belegstukken) van de [[Concordiamolen]]. De kammen bij de kruisarm zijn aan de voorkant geborgd met houten borgpennen.&lt;br /&gt;
File:Molen De Passiebloem bovenwiel belegstukken.jpg|Belegstukken om het bovenwiel bij de molen [[De Passiebloem (molen)|De Passiebloem]]&lt;br /&gt;
Afbeelding:Molen d&amp;#039;Admiraal bovenwiel met belegstukken.jpg|Belegstukken in de lengte om het bovenwiel bij de molen [[d&amp;#039;Admiraal]]&lt;br /&gt;
Afbeelding:Molen De Hoop Garderen sabelijzer aan sabelstuk.jpg|Links gedeelte van de ijzeren hoep om het bovenwiel van de molen [[De Hoop (Garderen)|De Hoop]] in Garderen.&lt;br /&gt;
Afbeelding:Walderveense molen plooistuk bovenwiel achter.jpg|Plooistuk tussen de kruisarmen achterzijde bovenwiel van de [[Walderveense molen]]&lt;br /&gt;
Afbeelding:Walderveense molen plooistuk bovenwiel voor.jpg|Plooistuk tussen de kruisarmen voorzijde bovenwiel [[Walderveense molen]]&lt;br /&gt;
Afbeelding:Molen De Hoop Garderen bovenwiel voorkant.jpg|Plooistuk vooraan in de kruisarmen voorzijde bovenwiel van [[De Hoop (Garderen)|De Hoop]]&lt;br /&gt;
Afbeelding:Molen De Hoop Garderen bovenwiel achterkant.jpg|Plooistuk vooraan in de kruisarmen achterzijde bovenwiel van [[De Hoop (Garderen)|De Hoop]]&lt;br /&gt;
Afbeelding:Molen Tot Voordeel en Genoegen bovenwielstut 24 juni 2008.jpg|Stut in bovenwiel bij [[Tot Voordeel en Genoegen]]&lt;br /&gt;
Afbeelding:Molen De Hoop Garderen kam met zeildoek vastgezet.jpg|Middelste kam wordt aan de werkzijde vastgeklemd door zeildoek&lt;br /&gt;
Afbeelding:Molen De Hoop Garderen 21 augustus 2008 closeup bovenwiel met schijfloop.jpg|Bovenwiel met bovenschijfloop&lt;br /&gt;
Afbeelding:Molen d&amp;#039;Admiraal bovenwiel met bovenbonkelaar.jpg|Bovenwiel met bovenbonkelaar (bonkelaar uit het werk gezet)&lt;br /&gt;
File:Walderveense molen bovenwiel conische bonkelaar kammen (1).jpg|Conische aandrijving bij [[Walderveense molen]]&lt;br /&gt;
&amp;lt;/gallery&amp;gt;&lt;br /&gt;
{{commonscat|Cog wheels of mills in the Netherlands}}&lt;br /&gt;
==Externe link==&lt;br /&gt;
*[http://nl.youtube.com/watch?v=zOwC3R5w-4c Draaiend bovenwiel met bonkelaar van De Hoop (Garderen)]&lt;br /&gt;
[[Categorie:Windmolen]]&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Colani</name></author>
	</entry>
</feed>