Bosman-molentje - Bewerkingsoverzicht

Colani: Tekst vervangen - ".JPG" door ".jpg"

2026-04-11T11:06:51Z

Tekst vervangen - ".JPG" door ".jpg"

Colani: 1 versie geïmporteerd

2026-04-11T10:56:02Z

1 versie geïmporteerd

← Oudere versie	Versie van 11 apr 2026 12:56
(geen verschil)

mw>Norbert zeescouts: /* Foto's */

2025-07-20T05:22:22Z

Foto's

← Oudere versie		Versie van 20 jul 2025 07:22
Regel 1:		Regel 1:
	[[Bestand:Grave, petit moulin de drainage.~~jpg~~\|thumb\|250px\|Het eerste type molen, met alleen een hoofdvaan]]		[[Bestand:Grave, petit moulin de drainage.JPG\|thumb\|250px\|Het eerste type molen, met alleen een hoofdvaan]]
	[[Bestand:Bosmanmolentje Top.~~jpg~~\|thumb\|250px\|Later type molen, met een hulp- of bijvaan]]		[[Bestand:Bosmanmolentje Top.JPG\|thumb\|250px\|Later type molen, met een hulp- of bijvaan]]

	Het '''Bosman-molentje''' is een kleine [[poldermolen]] die in [[1929]] door [[Bas Bosman]] in de [[Nederland]]se plaats [[Piershil]] is ontwikkeld en daarna overal in de wereld toegepast. Ze worden nog steeds gemaakt in Piershil.		Het '''Bosman-molentje''' is een kleine [[poldermolen]] die in [[1929]] door [[Bas Bosman]] in de [[Nederland]]se plaats [[Piershil]] is ontwikkeld en daarna overal in de wereld toegepast. Ze worden nog steeds gemaakt in Piershil.
Regel 11:		Regel 11:
	In 2010 ontwierp Gijsbert Koren als afstudeerproject aan de TU Delft een Bosman-molentje, waarbij de bladen van de wieken zijn uitgevoerd in [[bamboe]]. Naast milieuvriendelijker, is deze molen lichter in gewicht, efficiënter in gebruik en goedkoper te produceren.		In 2010 ontwierp Gijsbert Koren als afstudeerproject aan de TU Delft een Bosman-molentje, waarbij de bladen van de wieken zijn uitgevoerd in [[bamboe]]. Naast milieuvriendelijker, is deze molen lichter in gewicht, efficiënter in gebruik en goedkoper te produceren.

	Sinds 1 augustus 2017 staat een Bosman-molen opgesteld in het [[Nederlands Openluchtmuseum]] in Arnhem<ref>[https://www.openluchtmuseum.nl/collectie/object/497832 Nederlands openluchtmuseum inv.nr. 15.12] geraadpleegd op 22 maart 2018</ref>		Sinds 1 augustus 2017 staat een Bosman-molen opgesteld in het [[Nederlands Openluchtmuseum]] in Arnhem<ref>[https://www.openluchtmuseum.nl/collectie/object/497832 Nederlands openluchtmuseum inv.nr. 15.12] geraadpleegd op 22 maart 2018. [https://web.archive.org/web/20190322181805/https://www.openluchtmuseum.nl/collectie/object/497832 Gearchiveerd] op 22 maart 2019.</ref>

	== De fundering ==		== De fundering ==
Regel 45:		Regel 45:
	== Foto's ==		== Foto's ==
	<gallery widths="180" heights="180">		<gallery widths="180" heights="180">
	~~Bestand:~~Molentje in de Beerse Overlaat.~~jpg~~\|Standaard Bosman-molentje, in de [[Beerse Overlaat]]		Molentje in de Beerse Overlaat.JPG\|Standaard Bosman-molentje, in de [[Beerse Overlaat]]
	~~Bestand:~~Molenpomp.jpg\|Klein windmotorgemaal in [[Delft]]		Molenpomp.jpg\|Klein windmotorgemaal in [[Delft]]
	~~Bestand:~~Bosmanmolentje.~~jpg~~\|Verhoogd type, bij [[Meerkerk]]		Bosmanmolentje.JPG\|Verhoogd type, bij [[Meerkerk]]
	~~Bestand:~~Bosmanmolentje Vlottermechanisme.~~jpg~~\|Het vlottermechanisme met de hefboom en de stang richting cardan		Bosmanmolentje Vlottermechanisme.JPG\|Het vlottermechanisme met de hefboom en de stang richting cardan
	~~Bestand:~~Bosmanmolentje Fundatie.~~jpg~~\|De betonnen fundering		Bosmanmolentje Fundatie.JPG\|De betonnen fundering
	~~Bestand:~~Bosmanmolentje onder water.jpg\|Het gedeelte onder water		Bosmanmolentje onder water.jpg\|Het gedeelte onder water
	~~Bestand:~~Well Windmolentje 2264.jpg\|Bosman-molentje te [[Well (Gelderland)\|Well]]. Rijksmonument sinds 2001		Well Windmolentje 2264.jpg\|Bosman-molentje te [[Well (Gelderland)\|Well]]. Rijksmonument sinds 2001
	~~Bestand:~~Windpump.MunnikenlandseWaalkade.Brakel.jpg\|Een van de drie Bosman-molentjes te [[Brakel (Zaltbommel)\|Brakel]]. Rijksmonument sinds 2001		Windpump.MunnikenlandseWaalkade.Brakel.jpg\|Een van de drie Bosman-molentjes te [[Brakel (Zaltbommel)\|Brakel]]. Rijksmonument sinds 2001
	</gallery>		</gallery>

Regel 67:		Regel 67:
	* [http://monumentenregister.cultureelerfgoed.nl Monumentenregister Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed]		* [http://monumentenregister.cultureelerfgoed.nl Monumentenregister Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed]
	* [https://www.dbnl.org/tekst/_rev002198001_01/_rev002198001_01_0012.php Tekst gedicht Robert Anker: Bosman, Piershil]		* [https://www.dbnl.org/tekst/_rev002198001_01/_rev002198001_01_0012.php Tekst gedicht Robert Anker: Bosman, Piershil]
	* [~~http~~://www.ontdekkingsschrijver.nl/wp-content/uploads/2013/05/Molenroute-Kaag.pdf Webpagina Molenroute Kaag - beschrijvingen types Bosman-molentjes]		* [https://www.ontdekkingsschrijver.nl/wp-content/uploads/2013/05/Molenroute-Kaag.pdf Webpagina Molenroute Kaag - beschrijvingen types Bosman-molentjes]

	== Referenties ==		== Referenties ==

Colani: Tekst vervangen - ".JPG" door ".jpg"

2024-11-17T06:10:45Z

Tekst vervangen - ".JPG" door ".jpg"

Nieuwe pagina

[[Bestand:Grave, petit moulin de drainage.jpg|thumb|250px|Het eerste type molen, met alleen een hoofdvaan]]
[[Bestand:Bosmanmolentje Top.jpg|thumb|250px|Later type molen, met een hulp- of bijvaan]]

Het '''Bosman-molentje''' is een kleine [[poldermolen]] die in [[1929]] door [[Bas Bosman]] in de [[Nederland]]se plaats [[Piershil]] is ontwikkeld en daarna overal in de wereld toegepast. Ze worden nog steeds gemaakt in Piershil.

== De molen ==
Bij de eerste types windmolens werd de haakse overbrenging vervaardigd uit de [[kruiskoppeling|cardan]] van een [[T-Ford]]. Deze molen werkte maar half automatisch. Hij draaide zich automatisch op de wind door middel van het staartblad als windvaan, maar moest handmatig in en uit de wind worden gezet door deze vaan met de hand een kwart slag te draaien, tot hij plat lag en geen wind meer ving. De werking is daarna geautomatiseerd ten opzichte van het waterpeil in de sloot door de toevoeging van de vlotter en de hulp- of bijvaan, die haaks op de hoofdvaan staat. Latere types werkten met een cardan uit de [[Ford Model A (1927)|A-Ford]] (tot ca. 1960) (type A-Ford) en weer later die uit de Ford V8 (tot 1977) (type V-8). Na de oorlog werden de cardanassen uit legerdumps verkregen. Vanaf [[1977]] maakte Bosman de overbrengingen zelf. Deze molens kregen de aanduiding 'type 77'.

In 2006 is het nieuwste model op de markt gebracht. Hierin zijn vele verbeteringen doorgevoerd. Dit type wordt als 'type B4' verkocht.

In 2010 ontwierp Gijsbert Koren als afstudeerproject aan de TU Delft een Bosman-molentje, waarbij de bladen van de wieken zijn uitgevoerd in [[bamboe]]. Naast milieuvriendelijker, is deze molen lichter in gewicht, efficiënter in gebruik en goedkoper te produceren.

Sinds 1 augustus 2017 staat een Bosman-molen opgesteld in het [[Nederlands Openluchtmuseum]] in Arnhem<ref>[https://www.openluchtmuseum.nl/collectie/object/497832 Nederlands openluchtmuseum inv.nr. 15.12] geraadpleegd op 22 maart 2018</ref>

== De fundering ==
De windmolens zijn altijd geleverd met [[Prefabricage|prefab]] putten. De eerste van Bottenberg, daarna van Bodegom, totdat Bosman deze zelf is gaan produceren. Doordat de molens compleet met [[fundering]] werden geleverd konden ze snel worden geplaatst.

== De werking ==
Aan de werking ervan komt geen mens te pas. Er drijft een [[vlotter]] op het water, die via een stang de stand van beide [[Vaan|vanen]] instelt. Van de hoofdvaan, die recht achter de [[gevlucht|wieken]] zit en van de hulp- of bijvaan, die opzij staat. Als het water hoog in de sloot staat, staat de hoofdvaan verticaal en de hulpvaan ligt plat. Daarmee draait de molen vanzelf in de wind. Zakt het water, dan verstelt de vlotter de vanen, totdat in de laagste stand de hoofdvaan plat ligt en de hulpvaan verticaal staat. Daarmee draait de molen uit de wind.

De draaiende wieken drijven een [[centrifugaalpomp]] aan, die het water uit de sloot maalt. Als het water genoeg is gezakt, heeft de vlotter inmiddels de vanen zover gedraaid dat de wieken uit de wind draaien en de bemaling stopt.
De pomp biedt voldoende weerstand om bij [[storm (wind)|storm]] het op hol slaan van de molen te voorkomen. Het grootste gevaar is vuil dat in de pomp wordt gezogen of de vlotterbeweging blokkeert. Daarom staan er altijd vuilroosters in de sloot, vlak voor de molen.

== Toepassingen ==
De molen wordt voornamelijk toegepast voor het verpompen van grote hoeveelheden water met slechts een kleine opvoerhoogte. De startwindsnelheid is ongeveer 3 m/s bij een opvoerhoogte van circa 0,3 meter. Het molentje is geschikt voor het bemalen van een gebied van 20 tot 25 ha in vlakke, open [[polder]]s.

{| class="wikitable"
! Opvoerhoogte || Windsnelheid || Capaciteit
|-
| 0,5 m || 4 m/s || 0,7 m<sup>3</sup>/min
|-
| 0,5 m || 7 m/s || 1,8 m<sup>3</sup>/min
|}

Behalve voor het ontwateren van een gebied kan de molen ook worden toegepast voor het rondpompen van water (ten behoeve van verversing) en bevloeiing van natuurgebieden.

== Beleving ==
De molentjes dragen in sterke mate bij aan de landschapsbeleving van de polder. Een inventarisatie uit 2013 van kleine molens in de provincie Noord-Holland laat zien dat ongeveer twee derde van alle molens een Bosman-molentje betreft. Enkele exemplaren hebben de status van Rijksmonument gekregen. In 1980 inspireerden de molens Robert Anker tot het schrijven van het gedicht ''Bosman, Piershil'', waarvan de eerste strofe luidt:
:Achter glas tot zien beperkt:
:wolken jagen over het gras,
:golven graven in het water,
:maar Bosmans molen, uit Piershil,
:staat vrijwel stil.

== Foto's ==
<gallery widths="180" heights="180">
Bestand:Molentje in de Beerse Overlaat.jpg|Standaard Bosman-molentje, in de [[Beerse Overlaat]]
Bestand:Molenpomp.jpg|Klein windmotorgemaal in [[Delft]]
Bestand:Bosmanmolentje.jpg|Verhoogd type, bij [[Meerkerk]]
Bestand:Bosmanmolentje Vlottermechanisme.jpg|Het vlottermechanisme met de hefboom en de stang richting cardan
Bestand:Bosmanmolentje Fundatie.jpg|De betonnen fundering
Bestand:Bosmanmolentje onder water.jpg|Het gedeelte onder water
Bestand:Well Windmolentje 2264.jpg|Bosman-molentje te [[Well (Gelderland)|Well]]. Rijksmonument sinds 2001
Bestand:Windpump.MunnikenlandseWaalkade.Brakel.jpg|Een van de drie Bosman-molentjes te [[Brakel (Zaltbommel)|Brakel]]. Rijksmonument sinds 2001
</gallery>

== Bronnen ==
* Bas Bosman zelf indertijd
* Vlotterbediende windwatermolen (Bosman WBC), door Han Lut in Molinologie 2000 nr. 14, blz. 15 - 21
* Website Weidemolens in Noord-Holland

== Externe links ==
{{Commonscatklein|Bosmanmolentje}}
* [http://www.bosman-water.nl Bosman Watermanagement in Piershil]
* [https://web.archive.org/web/20131113015200/http://www.weidemolensnh.nl/index.php Overzicht van weidemolens in Noord-Holland], via zoeken op het trefwoord "bosman" zijn de Bosman-molentjes te vinden
* [http://www.molens.nl Vereniging de Hollandsche Molen]
* [http://monumentenregister.cultureelerfgoed.nl Monumentenregister Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed]
* [https://www.dbnl.org/tekst/_rev002198001_01/_rev002198001_01_0012.php Tekst gedicht Robert Anker: Bosman, Piershil]
* [http://www.ontdekkingsschrijver.nl/wp-content/uploads/2013/05/Molenroute-Kaag.pdf Webpagina Molenroute Kaag - beschrijvingen types Bosman-molentjes]

== Referenties ==
{{References}}

[[Categorie:Windmolen]]

← Oudere versie		Versie van 11 apr 2026 13:06
Regel 1:		Regel 1:
	[[Bestand:Grave, petit moulin de drainage.~~JPG~~\|thumb\|250px\|Het eerste type molen, met alleen een hoofdvaan]]		[[Bestand:Grave, petit moulin de drainage.jpg\|thumb\|250px\|Het eerste type molen, met alleen een hoofdvaan]]
	[[Bestand:Bosmanmolentje Top.~~JPG~~\|thumb\|250px\|Later type molen, met een hulp- of bijvaan]]		[[Bestand:Bosmanmolentje Top.jpg\|thumb\|250px\|Later type molen, met een hulp- of bijvaan]]

	Het '''Bosman-molentje''' is een kleine [[poldermolen]] die in [[1929]] door [[Bas Bosman]] in de [[Nederland]]se plaats [[Piershil]] is ontwikkeld en daarna overal in de wereld toegepast. Ze worden nog steeds gemaakt in Piershil.		Het '''Bosman-molentje''' is een kleine [[poldermolen]] die in [[1929]] door [[Bas Bosman]] in de [[Nederland]]se plaats [[Piershil]] is ontwikkeld en daarna overal in de wereld toegepast. Ze worden nog steeds gemaakt in Piershil.
Regel 45:		Regel 45:
	== Foto's ==		== Foto's ==
	<gallery widths="180" heights="180">		<gallery widths="180" heights="180">
	Molentje in de Beerse Overlaat.~~JPG~~\|Standaard Bosman-molentje, in de [[Beerse Overlaat]]		Molentje in de Beerse Overlaat.jpg\|Standaard Bosman-molentje, in de [[Beerse Overlaat]]
	Molenpomp.jpg\|Klein windmotorgemaal in [[Delft]]		Molenpomp.jpg\|Klein windmotorgemaal in [[Delft]]
	Bosmanmolentje.~~JPG~~\|Verhoogd type, bij [[Meerkerk]]		Bosmanmolentje.jpg\|Verhoogd type, bij [[Meerkerk]]
	Bosmanmolentje Vlottermechanisme.~~JPG~~\|Het vlottermechanisme met de hefboom en de stang richting cardan		Bosmanmolentje Vlottermechanisme.jpg\|Het vlottermechanisme met de hefboom en de stang richting cardan
	Bosmanmolentje Fundatie.~~JPG~~\|De betonnen fundering		Bosmanmolentje Fundatie.jpg\|De betonnen fundering
	Bosmanmolentje onder water.jpg\|Het gedeelte onder water		Bosmanmolentje onder water.jpg\|Het gedeelte onder water
	Well Windmolentje 2264.jpg\|Bosman-molentje te [[Well (Gelderland)\|Well]]. Rijksmonument sinds 2001		Well Windmolentje 2264.jpg\|Bosman-molentje te [[Well (Gelderland)\|Well]]. Rijksmonument sinds 2001