Colani: Tekst vervangen - ".PNG" door ".png"

2025-12-11T07:53:29Z

Tekst vervangen - ".PNG" door ".png"

Nieuwe pagina

[[Bestand:Grandes Armes Impériales (1804-1815)2.svg|thumb|right|Embleem van het [[Eerste Franse Keizerrijk]]]]
Het '''bonapartisme''' was een politieke stroming in [[Frankrijk]] die streefde naar de restauratie van het huis [[Bonaparte]] en zijn politieke systeem, hoewel het begrip ook tegenwoordig in ruimere zin wordt gebruikt.

== Beschrijving ==
Het bonapartisme is de [[Frankrijk|Franse]] [[politiek]]e [[ideologie]] die er in de tweede helft van de 19e eeuw naar streefde het [[Tweede Franse Keizerrijk]] te herstellen onder het huis [[Bonaparte]], de [[Corsica]]anse familie van [[Napoleon Bonaparte]] (Napoleon I) en zijn neef Karel Lodewijk Napoleon Bonaparte ([[Napoleon III]]). Volgens de historicus [[René Rémond]] (''Les Droits en France'', 1954), die [[Rechts (politiek)|rechtse]] politieke stromingen in Frankrijk analyseerde, zijn het [[Legitimisten (Frankrijk)|legitimisme]], het [[orleanisme]], het [[Georges Boulanger|boulangisme]] en ook het latere [[gaullisme]] te zien als uitingen die overeenkomen met het bonapartisme.

=== In de communistische ideologie ===
In meer algemene zin wordt de term bonapartisme vaak gebruikt om een vorm van [[manipulatie]] aan te duiden. In zijn [[essay]] ''Der 18te [[Brumaire]] des Louis Napoleon'' (1852) verwees [[Karl Marx]] met deze term naar een situatie waarin [[militair]]en de macht ontfutselen aan [[revolutie|revolutionairen]] om de geradicaliseerde [[onderklasse (maatschappij)|onderklasse]] voor eigen doeleinden te manipuleren. Terwijl het om een breed gedragen beweging lijkt te gaan, wordt in het verborgene een beperkte, maar machtige [[bovenklasse]] in stand gehouden. Volgens Marx had Napoleon III de [[Februarirevolutie (1848)|Februarirevolutie]] van 1848 gecorrumpeerd, net zoals Napoleon I dat gedaan had met de [[Franse Revolutie]] van 1789.

De benaming bonapartisme werd ook gebruikt door de [[Rusland|Russische]] [[Russische Revolutie (1917)|revolutionair]] [[Leon Trotski]] in zijn werk ''Arbeidersstaat, Thermidor en Bonapartisme'' (1935). Ook hij gebruikte als voorbeeld de politiek van Napoleon III, nadat die in 1848 was gekozen als [[Lijst van presidenten van Frankrijk|president]] van de Tweede Franse Republiek en in 1851 het [[Tweede Franse Keizerrijk]] gesticht had. Volgens Trotski is bonapartisme een vorm van politieke manipulatie om de staatsmacht terug te winnen door middel van angst. Kort gezegd: door de [[bovenklasse|elite]] in de [[klassenmaatschappij]] bang te maken met een [[revolutie|revolutionaire]] dreiging waarbij waarschijnlijk de elitaire rollen zullen worden omgedraaid, wordt de elite ertoe gebracht haar politieke invloed voor een deel op te geven en over te dragen aan de [[overheid|staat]], in ruil voor bescherming tegen de revolutionaire dreiging.

Trotski zou ook beweerd hebben dat de Russische dictator [[Jozef Stalin]] en zijn handlanger [[Vjatsjeslav Molotov]] van deze politieke manipulatie gebruik hebben gemaakt door de arbeidersklasse angst aan te jagen, door te beweren dat als Stalin niet alle bevoegdheden geniet de Russische keizer weer kans krijgt de macht in handen te nemen. Ook de Britse schrijver [[George Orwell]] gebruikte deze vorm van tactiek in zijn meesterwerk [[Animal Farm (boek)|Animal Farm]].

Een synoniem voor bonapartisme in deze zin is [[caesarisme]], waarin [[Julius Caesar]] ook dictatoriale machten kreeg door zich als ''"strijder voor volksbelangen"'' voor te doen.<ref>[http://www.wnt.inl.nl/iWDB/search?actie=article&wdb=WNT&id=A001743 Caesarisme] in het ''[[Woordenboek der Nederlandsche Taal]]''.</ref>

== Pretendenten van de troon van Frankrijk met de familie Bonaparte ==
=== Eerste Keizerrijk en de overgangsperiode tot 1852 ===
{| class="wikitable" cellpadding=2 cellspacing=2
|- bgcolor=#cccccc
! width=50px | Nr. !! width=150px | Naam !! width=51px | !! width=80px | Geboren !! width=100px | Gestorven !! width=100px | Periode !! width=300px | Ouders
|-
|- bgcolor=#E6E6FA
|align=center| 1 || [[Napoleon I Bonaparte|Napoleon I]]
|| [[Bestand:Jacques-Louis_David_017.jpg|50px]]
|| 15 augustus 1769 [[Ajaccio]] || 5 mei 1821 [[Sint-Helena, Ascension en Tristan da Cunha|Sint Helena]] || 1814-1821 || Carlo Bonaparte (1746-1785) Maria Letizia Ramolino (1750-1836)
|- bgcolor=#E6E6FA
|align=center| 2 || [[Napoleon II]] Frans Karel Jozef Napoleon Bonaparte, hertog van Reichstadt
|| [[Bestand:Nap-receis 50.jpg|50px]]
|| 20 maart 1811 [[Parijs]] || 22 juli 1832 [[Wenen]] || 1821-1832 || Napoleon I (1769-1821), Maria Ludwika (1791-1847)
|- bgcolor=#E6E6FA
|align=center| 3 || [[Jozef Bonaparte|Jozef ''(Joseph)'']] Jozef Napoleon Bonaparte, koning van Spanje
|| [[Bestand:Joseph-Bonaparte.jpg|50px]]
|| 7 januari 1768 [[Corte]] || 28 juli 1844 [[Florence (stad)|Florence]] || 1832-1844 || Carlo Bonaparte (1746-1785) Maria Letizia Ramolino (1750-1836)
|- bgcolor=#E6E6FA
|align=center| 4 || [[Lodewijk Napoleon Bonaparte|Lodewijk ''(Louis)'']] Lodewijk Napoleon Bonaparte, koning van Holland
|| [[Bestand:Gerard - Louis Bonaparte.png|50px]]
|| 2 september 1778 [[Ajaccio]] || 25 juli 1846 [[Livorno (stad)|Livorno]] || 1844-1846 || [[Carlo Maria Buonaparte]] (1746-1785) Maria Letizia Ramolino (1750-1836)
|- bgcolor=#E6E6FA
|align=center| 5 || [[Napoleon III Bonaparte|Napoleon III]]
|| [[Bestand:Napoleon3.png|50px]]
|| 20 april 1808 [[Parijs]] || 9 januari 1873 [[Chislehurst]] || 1846-1852 || Lodewijk Bonaparte (1778-1846), koning van Holland Hortense de Beauharnais (1783-1837)
|}

=== Tweede Keizerrijk ===

{| class="wikitable" cellpadding=2 cellspacing=2
|- bgcolor=#cccccc
! width=50px | Nr. !! width=150px | Naam !! width=51px | !! width=80px | Geboren !! width=100px | Gestorven !! width=100px | Periode !! width=300px | Ouders
|-
|- bgcolor=#E6E6FA
|align=center| 5 || [[Napoleon III Bonaparte|Napoleon III]]
|| [[Bestand:Napoleon3.png|50px]]
|| 20 april 1808 [[Parijs]] || 9 januari 1873 [[Chislehurst]] || 1870-1873 || Lodewijk Bonaparte (1778-1846), koning van Holland [[Hortense de Beauharnais]] (1783-1837)
|- bgcolor=#E6E6FA
|align=center| 6 || [[Napoleon Eugène Lodewijk Bonaparte|Napoleon IV]] Napoleon Eugène Lodewijk Bonaparte
|| [[Bestand:Napoléon Eugène Bonaparte, sitting.jpg|50px]]
|| 16 maart 1856 [[Parijs]] || 1 juni 1879 [[Farnborough (Hampshire)|Farnborough]] || 1873-1879 || Napoleon III (1808-1873), [[Eugénie de Montijo]] (1826-1920)
|- bgcolor=#E6E6FA
|align=center| 7 || [[Victor Napoleon Bonaparte|Napoleon V]] Viktor Napoleon Bonaparte, hertog van Montfort
|| [[Bestand:Victor Napoleon.jpg|50px]]
|| 18 juni 1862 [[Parijs]] || 3 mei 1926 [[Brussel (stad)|Brussel]] || 1879-1926 || Jozef Napoleon Bonaparte (1822-1891) [[Maria Clothilde van Savoye]] (1843-1911)
|- bgcolor=#E6E6FA
|align=center| 8 || [[Lodewijk Jérôme Victor Emanuel Leopold Marie Napoleon|Napoleon VI]] Lodewijk Jérôme Victor Emanuel Leopold Marie Napoleon
||
|| 23 januari 1914 [[Brussel (stad)|Brussel]] || 3 mei 1997 [[Prangins]] || 1926-1997 || Napoleon-Victor Bonaparte (1862-1926) [[Clementine van België]] (1872-1955)
|- bgcolor=#E6E6FA
|align=center| 9 || [[Karel Napoleon|Napoleon VII]] Karel Napoleon
||
|| 19 oktober 1950 [[Boulogne-sur-Seine]] || || 1997- || Napoleon Louis Jerome Bonaparte (1914-1997) [[Alix de Foresta-Bonaparte]]
|}

=== Opvolger ===
{| class="wikitable" cellpadding=2 cellspacing=2
|- bgcolor=#cccccc
! width=40px | Nr. !! width=150px | Naam !! width=51px | !! width=80px | Geboren !! width=250px | Ouders
|- bgcolor=#E6E6FA
|align=center| 1 || [[Jean-Christophe Napoléon|Jean-Christophe Napoléon Bonaparte]] Jean Christophe Napoléon Bonaparte
|| [[Bestand:Prince Napoléon.jpg|50px]]
|| 11 juli 1986 [[Saint-Raphaël (Var)|Saint-Raphaël]] || Jean Christophe Napoléon Bonaparte Beatrix Maria
|}

== Bibliografie ==
* Bluche, Frédéric, ''Le Bonapartisme'', collection Que sais-je ?, Paris, Presses universitaires de France, 1981.
* Choisel, Francis , ''Bonapartisme et gaullisme'', Paris, Albatros, 1987.

{{Navigatie politieke stromingen in Tweede Franse Keizerrijk}}

{{Appendix}}

[[Categorie:Politiek in Frankrijk]]
[[Categorie:Monarchisme]]
[[Categorie:Eponiem]]

Bonapartisme - Bewerkingsoverzicht

Colani: Tekst vervangen - ".PNG" door ".png"