Colani: Tekst vervangen - ".JPG" door ".jpg"

2024-11-17T06:15:55Z

Tekst vervangen - ".JPG" door ".jpg"

Nieuwe pagina

{{Infobox wapen
| naam = 40L70
| afbeelding = ChathamAmherst6525.jpg
| onderschrift = Bofors 40L70-luchtafweerkanon
| type = [[Luchtdoelgeschut]]
| oorsprong = {{SE}}
| dienst = 1959-2005
| gebruikt_door =
| oorlogen =
| ontwerper = [[Bofors]]
| ontwerp_datum = [[1951]]
| producent = Bofors SA
| eenheidskost =
| productie_datum =
| aantal = ca. 4000
| varianten = 40L70kk <br />40L70G
| gewicht = 5000 kg
| lengte = 2,8 m
| deel_lengte =
| breedte =
| hoogte =
| diameter =
| crew = 8, later 4
| patroon = HE, PFHE
| kaliber = 40 mm
| actie = [[snelvuurkanon]]
| tempo = 240 schoten/min. (40L70) <br />300 schoten/min. (40L70G)
| snelheid = 1000 m/s
| bereik = 3000 m
| max_bereik = 5000 m
| voeding = Aanvoerinrichting: 22 [[Patroon (munitie)|patronen]] <br />Munitierek: 96 patronen
| richtmiddelen = Nife SRS-5-reflexvizier <br />Radarsturing
}}
[[Bestand:Typeaanduiding 40l70G.jpg|thumb|Typeaanduiding 40L70G, stuk nr. 7]]
De '''Bofors 40mm L/70''' of '''Bofors 40L70''' is een volautomatisch [[Luchtverdediging|luchtdoelkanon]]. Het werd in 1951 geïntroduceerd in het Zweedse leger. Het kanon was van 1959 tot 2005 in dienst bij de [[Koninklijke Landmacht]] en van 1978 tot 2000 ook bij de [[Koninklijke Luchtmacht]]. Inmiddels zijn de kanonnen vervangen door raketsystemen. Anno 2015 is het wapen nog wel op grote schaal in gebruik bij andere landen.

== Fabrikant ==
Het kanon is een ontwerp van de [[Zweden|Zweedse]] wapenfabrikant [[Bofors]].<ref name="JANEB40">{{en}} ''Jane’s Armour and Artillery 1985-86'', ed. C.F. Foss, uitgever: Jane’s Publishing Company, London, 1985, ISBN 0 71060820 9, p.664-646</ref> De eerste kanonnen van dit type kwamen in 1951 in dienst bij de Zweedse strijdmacht.<ref name=JANEB40/> Buiten Zweden is in diverse landen, waaronder Nederland, het kanon in licentie gebouwd. De totale productie wordt geraamd op zo'n 4000 stuks.<ref name=JANEB40/>

== Beschrijving ==
Het kanon heeft een [[kaliber (wapen)|kaliber]] van 40 millimeter. De lengte van de [[Loop (vuurwapen)|loop]] is 70 kalibers (2800mm), vandaar de aanduiding 40L("lang")70. Het kanon is gemonteerd op een aanhangwagen met een draaiplateau.<ref name=JANEB40/> In vier seconden kan het plateau een volledig draai maken. Vanwege de toegenomen snelheid van de vliegtuigen was de vuursnelheid 300 schoten per minuut.<ref name=JANEB40/> Vier [[Granaat (munitie)|granaten]] worden per keer in het laadsysteem gevoerd, twee soldaten staan achter de richters om het kanon van granaten te voorzien. Op het draaiplateau zijn twee rekken aangebracht waar in totaal 96 granaten onder handbereik liggen opgeslagen.<ref name=JANEB40/>

De granaten hebben een gewicht van ongeveer 2,5 kilogram, kleine afwijkingen zijn mogelijk afhankelijk van het type en functie.<ref name=JANEB40/> De lengte is altijd 53,4 centimeter. De [[mondingssnelheid]] is iets meer dan 1000 m/s.<ref name=JANEB40/> De granaat legt een afstand van 1000 meter af in 1,1 seconde en voor 3000 meter is de granaat 4,4 seconden onderweg.<ref name=JANEB40/> De [[Elevatie (ballistiek)|elevatie]] van de loop ligt tussen de -4 en 90 graden.<ref name=JANEB40/>

Het kanon wordt meestal gebruikt in combinatie met de [[Flycatcher (radar)|Flycatcher]], een vuurleidingsradar van de firma [[Hollandse Signaalapparaten|HSA]] in [[Hengelo (Overijssel)|Hengelo]] (thans [[Thales Groep]]). Het toestel zorgde voor de doelopsporing en -volging, de trefpuntbepaling en de besturing van aangesloten kanonnen.<ref name=JANEB40/> Andere vuurleidingsystemen waren de Zwitserse Skyguard of Superfledermaus.<ref name=JANEB40/>

== Nederland ==
De Nederlandse krijgsmacht nam het kanon in 1959 in dienst. Ze vervingen de oudere [[Bofors 40L60]].<ref name="GESCHUTB40">''Nederlands geschut sinds 1677'', auteurs: J. Albarda en F.L. Kroesen, uitgever: Van Holkema & Warendorf, Bussum, 1978, ISBN 90 269 4553 1, p.79</ref> De kanonnen werden in licentie gebouwd door de machinefabriek Bronswerk-Feijenoord in [[Schiedam]].<ref name=GESCHUTB40/> Het onderstel was uitbesteed aan de Belgische [[Fabrique Nationale de Herstal]] (FN). In totaal werden 132 stuks in licentie geproduceerd.<ref name="THEBOFORSGUN">''The Bofors Gun'', auteurs: T. Gander, uitgever: Pen and Sword Military, South Yorkshire, 2013, ISBN 978 1 78346 202 5, p.151</ref> De bemanning bestond uit een commandant, twee korporaals-vuurmondleider en acht kanonniers.<ref name=GESCHUTB40/> De korporaals zaten voorin op het draaiplateau en zorgden voor de elevatie en de rotatie. Twee kanonniers stonden achter de korporaals en zorgden dat er voldoende granaten voor het afvuren beschikbaar waren. Het kanon werd getrokken door een [[DAF YA-328]].<ref name=GESCHUTB40/>

De [[Koninklijke Landmacht]] had bij de invoering van de 40L70 nog grote voorraden [[munitie]] voor de 40L60 kanonnen. Deze patronen waren korter dan de L70 munitie, en konden niet worden gebruikt in de nieuwe kanonnen. Daarom werd voor schietoefeningen een aantal stukken aangepast zodat 40L60 munitie wel verschoten kon worden. Hiervoor werd het kanon voorzien van een kortere kamer. De aanpassing betrof het kulas, de patroonaanvoerinrichting en de munitierekken. Deze stukken kregen de aanduiding "40L70kk" (korte kamer).<ref name=" Nederlandse Artillerie vanaf 1945">R.W. Hoksbergen en J. Kroon, Nederlandse Artillerie vanaf 1945, uitg. Vereniging Officieren Artillerie (1998)</ref>

Vanaf 1966 werd de Superfledermaus-radar uitgefaseerd en vervangen door de [[HSA L4/5 radar]]. Hiermee konden drie vuurmonden 40L70 tegelijkertijd worden aangestuurd.<ref name=" Nederlandse Artillerie vanaf 1945"/>

In 1989 werden 60 kanonnen gemoderniseerd. Dit betrof onder meer een hogere vuursnelheid, een digitale interface met de vuurleidingsradar, een eigen [[Aggregaat (generator)|aggregaat]] en een ''V0-radar'' waarmee de [[mondingssnelheid|aanvangssnelheid]] van de projectielen kon worden gemeten. Het precies weten van de snelheid waarmee het projectiel de loop verlaat is belangrijk voor een nauwkeurige berekening van de [[uitwendige ballistiek|ballistische baan]]. Bij een volgend schot kan deze informatie worden gebruikt. De kanonnen werden verder geschikt gemaakt voor PFHE (Proximity Fuzed High Explosive) munitie. Het kanon kreeg de typeaanduiding "40L70G" (gemoderniseerd). Tevens werd de verouderde L4/5 radar vervangen door de [[Flycatcher (radar)|Flycatcher radar]]. De vuurkracht werd hierdoor sterk verbeterd en de bediening vereenvoudigd. De bemanning kon hierdoor worden gereduceerd tot vier personen, te weten een stukscommandant (wachtmeester), een plaatsvervangend stukscommandant (korporaal) en twee stuksbedienaars (kanonniers). Bij operationele inzet bestond de bediening slechts uit twee personen. Beide anderen hadden rust zodat continu kon worden opgetreden. Vanaf het stuk kon in uitzonderlijke gevallen (zelfverdediging) worden gevuurd zonder dat de Flycatcher daartoe opdracht gaf.<ref name="75 jaar Luchtdoelartillerie 1917 - 1992">W. Klinkert, R.U.M.M. Otten, J.F. Plasmans, 75 jaar Luchtdoelartillerie 1917 – 1992, uitg. Sectie Militaire Geschiedenis Koninklijke Landmacht (1992) ISBN 9789070677305</ref> Een [[DAF YA 4440/4442|DAF YAD 4442]] deed als trekkend voertuig dienst. Het systeem heeft tot 2005 dienstgedaan bij [[105 Luchtdoelartilleriebatterij]] en de mobilisabele 115 en 125 Luchtdoelartilleriebatterijen.<ref name="75 jaar Luchtdoelartillerie 1917 - 1992"/>En tot eind 1986 bij 118 squadron van de Koninklijke Luchtmacht.

{{Appendix}}
{{Commonscat|Bofors 40 mm/70 gun}}

[[Categorie:Vuurwapen]]

Bofors 40L70 - Bewerkingsoverzicht

Colani: Tekst vervangen - ".JPG" door ".jpg"