Colani: 1 versie geïmporteerd

2026-03-15T10:21:29Z

1 versie geïmporteerd

Nieuwe pagina

[[Bestand:Auschwitz Mengele Block 10.jpg|thumb|300px|Het beruchte Blok 10]]
'''Blok 10''' was een blok in [[concentratiekamp]] [[Auschwitz I]] waar medische experimenten werden uitgevoerd. De experimenten in blok 10 waren voornamelijk gericht op grootschalige sterilisatie van personen die door het [[Nazi-Duitsland|Derde Rijk]] werden gezien als "ongewenst". Daarnaast werd er ook onderzoek gedaan naar besmettelijke ziektes. Het vaste team artsen in blok 10 bestond uit prof. dr. [[Carl Clauberg]], dr. [[Horst Schumann]], dr. Eduard Wirths en dr. Bruno Weber.<ref name="mp.pl">{{Citeer web |url=http://www.mp.pl/social/article/312753 |titel=Auschwitz Block 10 |bezochtdatum=2023-01-19 |werk=www.mp.pl |taal=en}}</ref>

== Geschiedenis ==
De experimenten die werden uitgevoerd door Duitse nazi-artsen tijdens de Tweede Wereldoorlog waren gericht op het het uittesten van medicijnen en nieuwe operatieve methodes, experimenten ten behoeve van het Duitse leger en onderzoek dat de superioriteit van het [[Arisch ras|Arische ras]] moest bevestigen.<ref>{{Citeer web |url=https://www.auschwitz.org/en/history/medical-experiments/ |titel=Medical experiments / History / Auschwitz-Birkenau |bezochtdatum=2023-01-19 |werk=www.auschwitz.org|archiefurl=https://web.archive.org/web/20230119114017/https://www.auschwitz.org/en/history/medical-experiments/|archiefdatum=2023-01-19}}</ref><ref name=":6">{{Citeer web |url=https://www.ushmm.org/collections/bibliography/medical-experiments |titel=Medical Experiments — United States Holocaust Memorial Museum |bezochtdatum=2023-01-19 |werk=www.ushmm.org|archiefurl=https://web.archive.org/web/20230119114018/https://www.ushmm.org/collections/bibliography/medical-experiments|archiefdatum=2023-01-19}}</ref>

Dokters [[Carl Clauberg]] en [[Horst Schumann]] waren door [[Heinrich Himmler]] uitgekozen om onderzoek te doen naar een goedkope en efficiënte manier van sterilisatie op grote schaal. Hiervoor ontving Clauberg in 1941 een beurs van de ''Deutsche Gemeinschaft zur Erhaltung und Förderung der Forschung'' (Duitse gemeenschap voor het behoud en de bevordering van onderzoek). Claubergs onderzoekscentrum werd gerealiseerd in de stad Königshütte (tegenwoordig [[Chorzów]]) nabij een concentratiekamp voor vrouwen.<ref name=":0">{{Citeer boek |titel=Experimental Block No. 10 in Auschwitz |achternaam=Ciesielska |voornaam=Maria |url=https://adst.mp.pl/s/www/auschwitz/2019/ciesielska.pdf |taal=en |datum=2016 |pagina=|archiefurl=https://web.archive.org/web/20230416083932/https://adst.mp.pl/s/www/auschwitz/2019/ciesielska.pdf|archiefdatum=2023-04-16}}</ref> Later startte Clauberg met experimenten in Auschwitz. De experimenten van Clauberg vonden in [[Auschwitz-Birkenau]] aanvankelijk plaats in blok 30 waar hij samenwerkte met dokter Horst Schumann.<ref name=":1" /><ref>{{Citeer web |url=https://www.auschwitz.org/en/history/medical-experiments/horst-schumann/ |titel=Horst Schumann / Medical experiments / History / Auschwitz-Birkenau |bezochtdatum=2023-01-19 |werk=www.auschwitz.org|archiefurl=https://web.archive.org/web/20230119114017/https://www.auschwitz.org/en/history/medical-experiments/|archiefdatum=2023-01-19}}</ref>
[[Bestand:Auschwitz1b Plan Block 10.jpg|miniatuur|Locatie van Blok 10 in Auschwitz]]

=== Ingebruikname blok 10 ===
Eind 1942 werd blok 10 in [[Auschwitz I]] door Heinrich Himmler aangewezen als de nieuwe locatie voor het uitvoeren van experimenten. In april 1943 werd het blok in gebruik genomen en stond onder leiding van dokter Clauberg.<ref name=":1" /><ref name=":2">{{Citeer web |url=http://degob.org/index.php?showarticle=2024 |titel=SS Physicians |bezochtdatum=2023-01-19 |werk=degob.org|archiefurl=https://web.archive.org/web/20230107124022/http://degob.org/index.php?showarticle=2024|archiefdatum=2023-01-07}}</ref> Hij werkte in blok 10 samen met onder meer dokter [[Horst Schumann]], dokter Bruno Weber en dokter Eduard Wirths.<ref name=":0" /> Blok 10 lag in de hoek van het kamp en werd samen met [[blok 11]] gezien als "het blok des doods".<ref name=":3">{{Citeer boek |titel=Women in KL-Auschwitz, 1942-1945 |achternaam=DiDomenico |voornaam=Donna |url=https://scholarship.richmond.edu/cgi/viewcontent.cgi?article=1288&context=honors-theses |taal=en |datum=1992 |pagina=25-26|archiefurl=https://web.archive.org/web/20230605080240/https://scholarship.richmond.edu/cgi/viewcontent.cgi?article=1288&context=honors-theses|archiefdatum=2023-06-05}}</ref> Tussen blok 10 en blok 11 bevond zich een muur waar gevangenen werden geëxecuteerd. De ramen die uitkeken op deze muur waren met luiken dichtgemaakt, zodat de gevangen dit niet konden zien.<ref name=":0" /><ref>{{Citeer web |url=https://legendarykrakow.uk/2021/07/05/auschwitz-punishment-block-11-and-the-death-wall/ |titel=Auschwitz; Punishment, block 11 and the Death Wall |bezochtdatum=2023-01-19 |taal=en}}</ref>

Blok 10 bestond uit een gebouw met twee verdiepingen. Op de begane grond bevonden zich de laboratoria van SS-dokter Bruno Weber, de radiologieruimte van dokter Clauberg en enkele behandelruimtes.<ref name=":0" /> In de twee ruimtes op de eerste verdieping verbleven tussen de honderdvijftig en vierhonderd vrouwen op wie de experimenten zouden plaatsvinden.<ref name=":1">{{Citeer web |url=https://www.auschwitz.org/en/history/medical-experiments/carl-clauberg/ |titel=Carl Clauberg / Medical experiments / History / Auschwitz-Birkenau |bezochtdatum=2023-01-19 |werk=www.auschwitz.org|archiefurl=https://web.archive.org/web/20230119114017/https://www.auschwitz.org/en/history/medical-experiments/|archiefdatum=2023-01-19}}</ref> De vrouwen waren tussen de twintig en veertig jaar oud en werden bij hun aankomst in het kamp uitgekozen voor de medische experimenten.<ref name=":0" /><ref name=":2" /> De vrouwen werden na de selectie volledig kaalgeschoren, inclusief hun wenkbrauwen, kregen een kampnummer getatoeëerd en werden gedwongen te baden in ijskoud water.<ref name=":0" />

== Artsen ==
[[Bestand:Carl Clauberg 2.jpg|miniatuur|Carl Clauberg en Horst Schumann in Auschwitz]]

=== Carl Clauberg ===
De sterilisatiemethode van Clauberg bestond uit het injecteren van een bijtende substantie in de [[baarmoeder]] waardoor deze geïnfecteerd raakte en de [[eileider]]s binnen enkele weken dichtgroeiden. De resultaten van de ingrepen werden gecontroleerd door middel van röntgenfoto's.<ref name=":1" /> De experimenten werden gedaan zonder verdoving en leidden tot extreme pijnen.<ref name=":2" /> Als de ingreep niet succesvol was, werd deze opnieuw uitgevoerd.<ref name=":0" />

De ingrepen leidden vaak tot complicaties, waaronder [[buikvliesontsteking]], interne bloedingen en [[bloedvergiftiging]]. Veel vrouwen kwamen door de complicaties te overlijden. Anderen werden na het uitvoeren van het experiment omgebracht, zodat er [[autopsie]] gepleegd kon worden op hun lichamen.<ref name=":1" /> In juni 1943 schreef Clauberg een brief aan Heinrich Himmler waarin hij stelde dat zijn methodes effectief waren en het in de nabije toekomst mogelijk zou worden om "honderden of zelfs duizend" vrouwen per dag te steriliseren.<ref name=":3" /><ref name="jewishvirtuallibrary.org">{{Citeer web |url=https://www.jewishvirtuallibrary.org/nazi-medical-experimentation-at-auschwitz-birkenau |titel=Nazi Medical Experimentation at Auschwitz-Birkenau |bezochtdatum=2023-01-19 |werk=www.jewishvirtuallibrary.org|archiefurl=https://web.archive.org/web/20230107124021/https://www.jewishvirtuallibrary.org/nazi-medical-experimentation-at-auschwitz-birkenau|archiefdatum=2023-01-07}}</ref>

In augustus 2010 werden in een huis in Polen meer dan honderdvijftig medische instrumenten gevonden, die volgens een woordvoerder van het [[Staatsmuseum Auschwitz-Birkenau|Auschwitzmuseum]] toebehoorden aan Carl Clauberg.<ref>{{Citeer web |url=http://www.telegraaf.nl/buitenland/7490274/__Martelwerktuigen_Auschwitz_gevonden__.html?sn=binnenland,buitenland |titel=Martelwerktuigen Auschwitz gevonden - Buitenland - Telegraaf.nl [24 uur actueel, ook mobiel] [buitenland] |datum=2010-08-30 |bezochtdatum=30 augustus 2010 |werk=web.archive.org |archiefdatum=30 augustus 2010 |archiefurl=https://web.archive.org/web/20100830132007/http://www.telegraaf.nl/buitenland/7490274/__Martelwerktuigen_Auschwitz_gevonden__.html?sn=binnenland,buitenland |dodeurl=unfit }}</ref><ref>{{Citeer web |url=https://www.auschwitz.org/en/museum/news/astonishing-collection-of-surgical-tools-from-auschwitz-was-donated-to-the-museum,724.html |titel=News / Museum / Auschwitz-Birkenau |bezochtdatum=2023-01-19 |werk=www.auschwitz.org}}</ref>

=== Horst Schumann ===
Dokter [[Horst Schumann]] kreeg de taak te onderzoeken of sterilisatie mogelijk was door middel van [[Röntgenstraling|röntgenstralen]]. Hij voerde deze experimenten op zowel mannen als vrouwen uit.<ref name=":3" /> De slachtoffers werden enkele weken nadat zij blootgesteld waren geweest aan de röntgenstralen gesteriliseerd door middel van castratie of het verwijderen van de eileiders. De verwijderde organen werden vervolgens verder onderzocht.<ref name=":0" /> Schumann concludeerde dat het blootstellen aan röntgenstralen niet het gewenste effect had en [[castratie]] of [[hysterectomie]] effectiever was.<ref>{{Citeer web |url=https://www.deccanherald.com/sunday-herald/sh-top-stories/the-horrors-of-auschwitz-944494.html |titel=The horrors of Auschwitz |datum=2021-01-31 |bezochtdatum=2023-01-19 |werk=Deccan Herald |taal=en}}</ref>
=== Eduard Wirths ===
Dokter Eduard Wirths was reeds voor de Tweede Wereldoorlog werkzaam als gynaecoloog. In Auschwitz was hij ''SS-Standortarzt'' (SS-garnizoensdokter).<ref name=":4">{{Citeer web |url=https://www.researchgate.net/publication/40812583_The_Participation_of_Hans_Hinselmann_in_Medical_Experiments_at_Auschwitz |titel=The Participation of Hans Hinselmann in Medical Experiments at Auschwitz |achternaam=Halioua |voornaam=Bruno |datum=januari 2010 |bezochtdatum=2023-01-19 |uitgever=Journal of Lower Genital Tract Disease |taal=en}}</ref> Hij deed experimenten op een groep van ongeveer veertig vrouwen waar hij de baarmoedermond door middel van een [[colposcopie]] onderzocht en stukken van de [[baarmoeder]] verwijderde voor [[Histologie|histologisch]] onderzoek.<ref name=":3" /> Samen met zijn jongere broer, gynaecoloog Helmut Wirths, deed hij onder meer onderzoek naar baarmoederhalskanker.<ref name=":4" /><ref>{{Citeer web |url=https://www.auschwitz.org/en/history/medical-experiments/eduard-wirths/ |titel=Eduard Wirths / Medical experiments / History / Auschwitz-Birkenau |bezochtdatum=2023-01-19 |werk=www.auschwitz.org}}</ref> Daarnaast deed Wirths experimenten omtrent sterilisatiemethodes en deed hij onderzoek naar [[tyfus]].<ref>{{Citeer web |url=https://www.tracesofwar.nl/persons/90848/Wirths-Eduard.htm |titel=Wirths, Eduard - TracesOfWar.nl |bezochtdatum=2023-01-19 |werk=www.tracesofwar.nl}}</ref>

=== Bruno Weber ===
Dokter Bruno Weber was hoofd van het Hygienisches Institut.<ref name=":0" /> In blok 10 had hij zijn eigen laboratorium. Hij testte medicijnen die nog niet op de markt waren gebracht uit op gevangenen.<ref>{{Citeer web |url=http://70.auschwitz.org/index.php?option=com_content&view=article&id=306&Itemid=179&lang=en |titel=Medical experiments |bezochtdatum=2023-01-19 |werk=70.auschwitz.org |archiefdatum=2023-01-19 |archiefurl=https://web.archive.org/web/20230119134045/http://70.auschwitz.org/index.php?option=com_content&view=article&id=306&Itemid=179&lang=en |dodeurl=ja }}</ref> Hij gebruikte [[barbituraten]] en [[morfine]] in een poging informatie en bekentenissen te verkrijgen van leden van het Pools verzet. Daarnaast deed hij onderzoek naar bloedgroepen en bloedtransfusies.<ref name=":5">{{Citeer boek |titel=Anatomy of the Auschwitz Death Camp |achternaam=United States Holocaust Memorial Museum |url=https://books.google.be/books?id=mub823JQrdUC&pg=PA309&lpg=PA309&dq=bruno+weber+auschwitz&source=bl&ots=llvy48Xlxb&sig=ACfU3U1dth12ciDCkxNMf-Bj2TBkeo2EBw&hl=nl&sa=X&ved=2ahUKEwjrt-q04dP8AhUK6qQKHcUuC0I4ChDoAXoECBYQAw#v=onepage&q=bruno%20weber%20auschwitz&f=false |taal=en |datum=1994 |pagina=309}}</ref> Weber was zowel werkzaam in Auschwitz als in een laboratorium in Raisko, net buiten Auschwitz.<ref name="mp.pl"/><ref name=":5" />

=== Andere artsen ===
Naast het vaste team artsen werd blok 10 ook gebruikt door andere kampartsen die experimenten wilden uitvoeren. Zo deed dokter [[Josef Mengele]] enkele experimenten gericht op tweelingen en op besmettelijke ziektes in blok 10 en gebruikte hij het laboratorium om borst- en spierweefsel van doodgeschoten gevangenen te onderzoeken.<ref>{{Citeer boek |titel=In the Matter of Josef Mengele A Report to the Attorney General of the United States |achternaam=U.S. Department of Justice, Criminal Division |url=https://www.justice.gov/sites/default/files/criminal-hrsp/legacy/2011/06/06/10-30-92mengele-exhibits.pdf |taal=en |datum=oktober 1992 |pagina=17, 20, 25, 27}}</ref>

Dokter [[August Hirt]] was hoofd van het departement voor anatomie aan de [[universiteit van Straatsburg]]. Hirt deed onderzoek dat de superioriteit van het Arische ras moest bevestigen. Van Heinrich Himmler kreeg hij toestemming om "zoveel gevangen als hij nodig had" uit te kiezen om een [[Joodse schedelcollectie|collectie skeletten]] van Joden samen te stellen die gebruikt zouden worden voor [[Antropologie|antropologische]] studies.<ref name="jewishvirtuallibrary.org"/> Door Hirt werden 115 personen uitgekozen, waaronder 79 Joodse mannen, 30 Joodse vrouwen, 2 Polen en 2 "Aziaten" (hoogstwaarschijnlijk Russische krijgsgevangenen).<ref>{{Citeer web |url=https://www.auschwitz.org/en/history/medical-experiments/august-hirt/ |titel=August Hirt / Medical experiments / History / Auschwitz-Birkenau |bezochtdatum=2023-01-19 |werk=www.auschwitz.org}}</ref> De dertig Joodse vrouwen die hij uitkoos, waren allen afkomstig uit blok 10.<ref>{{Citeer tijdschrift |achternaam=Toledano |voornaam=Raphael |titel=August Hirt en zijn collectie schedels van commissarissen van het judeobolsjewisme |url=https://journals.openedition.org/temoigner/8150 |tijdschrift=Témoigner. Entre histoire et mémoire. Revue pluridisciplinaire de la Fondation Auschwitz |datum=2019-04-02 |taal=nl |nummer=128 |issn=2031-4183 |pagina's=28–35 |last2=van Praag |first2=Yannik}}</ref>

== Slachtoffers ==
Tussen 1939 en 1945 hebben er in de concentratiekampen meer dan zeventig medische onderzoeksprojecten plaatsgevonden. In totaal zijn er meer dan zevenduizend mensen slachtoffer geworden van deze medische experimenten.<ref name=":6" />

== Externe link ==

* [https://panorama.auschwitz.org/tour1,2920,en.html Virtuele tour door Blok 10 in Auschwitz]
{{Appendix}}
{{Navigatie Auschwitz}}

[[Categorie:Bouwwerk in Auschwitz]]
[[Categorie:Experiment met mensen]]

Blok 10 - Bewerkingsoverzicht

Colani: 1 versie geïmporteerd