https://wiki-raamsdonk.nl/index.php?action=history&feed=atom&title=BiedermeierBiedermeier - Bewerkingsoverzicht2026-04-19T14:48:10ZBewerkingsoverzicht voor deze pagina op de wikiMediaWiki 1.43.6https://wiki-raamsdonk.nl/index.php?title=Biedermeier&diff=154023&oldid=prevColani: Tekst vervangen - "18e" door "18<sup>e</sup>"2024-11-23T18:43:59Z<p>Tekst vervangen - "18e" door "18<sup>e</sup>"</p>
<p><b>Nieuwe pagina</b></p><div>{{Zie artikel|Dit artikel gaat over de cultuurstroming. Voor het boekettype, zie [[Biedermeier (boeket)]]. Voor de bridgeterm, zie [[Bridge (kaartspel)]].}}<br />
[[Bestand:Biedermaier.jpg|thumb|Voorbeeld van biedermeierarchitectuur]]<br />
[[Bestand:Gruppo di mobili biedermeier, 1820 circa 02.jpg|thumb|Voorbeeld van biedermeiermeubilair]]<br />
[[Bestand:Zimmerbild 82.jpg|thumb|[[Genrestuk]]: ''Zimmerbild'']]<br />
De '''biedermeierperiode''' is een periode in de [[geschiedenis van Duitsland|Duits/Oostenrijkse (kunst)geschiedenis]] die ruwweg liep van [[1815]] (het [[Congres van Wenen]]) tot het [[revolutiejaar 1848]]. Evenals in andere Europese landen was dit een periode van burgerlijke reactie en politieke [[Restauratie (Europa)|restauratie]].<br />
<br />
De biedermeier was een reactie op de overladen [[empirestijl]] met zijn militaire, op de Romeinen geïnspireerde ornamenten. Na een revolutie en twee decennia oorlog verlangde men naar huiselijkheid, vriendelijke vormen en nationale ornamenten. Borduurwerk werd uitgevoerd in [[Petit point (borduursteek)|petit point]], met bijvoorbeeld lieflijke bloemmotieven.<br />
<br />
Waar in de empirestijl zwaarden werden gebruikt, ziet men in de biedermeier zwanen of een harp. Lichte houtsoorten komen in de plaats van [[Vergulden|verguldsel]]. Ook in de literatuur en de muziek treden gezelligheid en gevoel in de plaats van de heroïek en de grote gebaren van [[classicisme]] en de 18<sup>e</sup>-eeuwse [[Romantiek (stroming)|romantiek]].<br />
<br />
[[Meubilair|Meubels]] in de stijl van de biedermeier zijn verfijnd uitgevoerd. Ze waren en zijn kostbaar.<br />
<br />
De stijl was vooral bij de culturele elite en de hoven geliefd en heeft nooit een brede verspreiding gekend. Terwijl de biedermeier in Duitsland school maakte, werden tegelijkertijd de [[neostijlen]] populair: de empirestijl, (neo-)[[Lodewijk XVI-stijl|Louis XVI]] en een stijlnabootsing van de middeleeuwen, de [[neogotiek]].<br />
<br />
De term biedermeier wordt veel misbruikt voor overladen en weinig stijlvolle [[Victoriaans tijdperk|Victoriaanse]] meubels en wanproducten in neostijlen uit de eerste industriële meubelfabrieken.<br />
<br />
== Biedermeier in de schilderkunst ==<br />
In de schilderkunst van deze periode ziet men vooral [[genrestuk]]ken, familieportretten en [[Landschapsschilderkunst|landschappen]].<br />
<gallery widths="150" heights="150"><br />
Josef Ziegler Familie Sidorowicz 1824.jpg|[[Josef Ziegler]]: ''Familie Sidorowicz'', 1824<br />
Mende Familienporträt Vonderbank.jpg|[[Karl Adolph Mende]]: ''Familie Vonderbank'', 1824<br />
Georg Wachter Familienportrait 1849.jpg|[[Georg Wachter]]: ''Familieportret'', 1849<br />
Joseph Anton Koch 003.jpg|[[Joseph Anton Koch]]: ''Das Wetterhorn mit dem Reichenbachtal'', 1924<br />
Adrian Ludwig Richter 019.jpg|[[Adrian Ludwig Richter]]: ''Meisjes op de weide'', 1923<br />
Adolph Menzel - Bauplatz mit Weiden - Google Art Project.jpg|[[Adolf Menzel]]: ''Bouwplaats met wilgen'', 1846<br />
</gallery><br />
<br />
[[Peter Fendi]] was als schilder/kunstenaar een belangrijke persoon uit deze periode.<br />
<br />
==Biedermeier in de literatuur==<br />
In de [[Duitse literatuur]] komt het burgerlijk sentiment tot uitdrukking in een vorm van [[escapisme]].<br />
In de Nederlandse literatuur mogen [[Piet Paaltjens]] en [[Nicolaas Beets|Hildebrand]] en zijn ''[[Camera Obscura (boek)|Camera Obscura]]'', beiden gevuld met het knusse, gevoelige burgerbestaan en veel sentiment biedermeieristisch worden genoemd.<br />
<br />
Bekende biedermeierdichters zijn [[Nikolaus Lenau]] (1802-1850), [[Eduard Mörike]] (1804-1875), [[Friedrich Rückert]] (1788-1866) en [[August von Platen]] (1796-1835). Bekende prozaschrijvers zijn [[Annette von Droste-Hülshoff]] (1797-1848), [[Adalbert Stifter]] (1805-1868), [[Jeremias Gotthelf]] (1797-1854) en [[Wilhelm Hauff]] (1802-1827).<br />
<br />
De Oostenrijkse dramaschrijvers [[Franz Grillparzer]] (1791-1872), [[Johann Nestroy]] (1801-1862) en [[Ferdinand Raimund]] (1790-1836) zijn in meer of mindere mate tot de biedermeier te rekenen.<br />
<br />
De bekendste [[componist]] van de biedermeier is [[Franz Schubert]].<br />
<br />
De Zwitserse schrijfster en kunsthistorica [[Gertrud Lendorff]] (1900-1986) schreef het radiohoorspel ''Vor 100 Jahren'' over het dagelijkse leven van een burgerlijke Bazelse familie in de biedermeierperiode.<ref>{{fr}} ''[https://hls-dhs-dss.ch/fr/articles/012074/2006-06-02/ Gertrud Lendorff]'' in het [[Historisch woordenboek van Zwitserland]]. [https://web.archive.org/web/20220617041744/https://hls-dhs-dss.ch/fr/articles/012074/2006-06-02/ Gearchiveerd] op 17 juni 2022.</ref><br />
<br />
{{Appendix}}<br />
{{Bibliografische informatie}}<br />
{{Wikt|Biedermeier}}<br />
{{Commonscat|Biedermeier}}<br />
<br />
[[Categorie:Duits begrip]]<br />
[[Categorie:Duitstalige literatuur]]<br />
[[Categorie:Geschiedenis van Duitsland]]<br />
[[Categorie:Kunst van de 19e eeuw]]<br />
[[Categorie:Nederlandse literaire stroming]]<br />
[[Categorie:Stijlperiode]]</div>Colani