https://wiki-raamsdonk.nl/index.php?action=history&feed=atom&title=BelegeringsmuntBelegeringsmunt - Bewerkingsoverzicht2026-04-21T17:04:03ZBewerkingsoverzicht voor deze pagina op de wikiMediaWiki 1.43.6https://wiki-raamsdonk.nl/index.php?title=Belegeringsmunt&diff=132722&oldid=prevColani: 1 versie geïmporteerd2024-08-23T16:35:19Z<p>1 versie geïmporteerd</p>
<p><b>Nieuwe pagina</b></p><div>[[Bestand:Leiden 1574 789260.jpg|thumb|300px|Muntstuk uit 1574 van het [[Beleg van Leiden (1573-1574)|beleg van Leiden]].<br />De [[Kruis en munt|munt]] (links) zegt in het Nederlands: "God behoede Leiden". Het [[Kruis en munt|kruis]] (rechts) zegt in het Latijn: "Dit is om de vrijheid".{{refn|group=noot|Op de munt (links) staat ook een afkorting in de binnenste cirkel: N. O. V. L. S. G. I. P. A. C. (Nummus Obsessae Vrbis Lugduni Sub Gubernatione Illustrissimi Principis Auraici Cusus), Latijn voor "Munt geslagen in de belegerde stad Leiden onder het bestuur van de luisterrijkste prins van Oranje".<ref>{{Cite book |last= |first= |date=1894 |title=The Numismatic Circular, Volumes 2–4 |url=https://books.google.com/books?id=2bM_AQAAMAAJ&pg=PA627 |location=Londen |publisher=Spink & Son's |pages=627 |access-date=29 juli 2022|archiefurl=https://web.archive.org/web/20230601092414/https://books.google.com/books?id=2bM_AQAAMAAJ&pg=PA627|archiefdatum=2023-06-01}}</ref>}}]]<br />
[[Bestand:Maastricht noodgeld 8 stuivers 1579.jpg|thumb|300px|Maastricht, belegeringsmunt, 8 stuiver 1579. Geslagen tijdens het [[Beleg van Maastricht (1579)|beleg van de stad Maastricht]]. Voorzijde: Gehelmd stadswapen; links en rechts van het schild 7 en 9. Keerzijde: Een hand met opgeheven zwaard splitst het omschrift: *-* / TRA-IEC / *AB*-HIS / PA-NIS / *OB-SES. In de afsnede: VIII]]<br />
<br />
Een '''belegeringsmunt''' is een [[Noodgeld|noodmunt]] aangemaakt in een belegerde stad, meestal van onvolwaardig materiaal.<br />
<br />
In [[Amsterdam]], [[Leiden]] en [[Groningen (stad)|Groningen]] ([[Gronings Ontzet]]) zijn vroeger belegeringsmunten geslagen om onder andere de [[soldij]] te betalen aan de verdedigende troepen. <br />
<br />
== Leiden ==<br />
Tijdens het [[Beleg van Leiden (1573-1574)]] hebben de autoriteiten vierkante zilveren munten geslagen met een cirkelvormige [[Matrijs (druktechniek)|matrijs]]. Toen het zilver opraakte, gebruikten ze dezelfde matrijs om geld op karton te drukken. Dit was het eerste gebruik van papiergeld in Europa.<ref>{{cite web |title=Siege money of the Dutch Revolt |url=http://mdstatenumisassn.org/MCCC/library/presentations/Siege-money-of-the-Dutch-Revolt.pdf |publisher=mdstatenumisassn.org |access-date=29 september 2017 |archiefdatum=29 september 2017 |archiefurl=https://web.archive.org/web/20170929184339/http://mdstatenumisassn.org/MCCC/library/presentations/Siege-money-of-the-Dutch-Revolt.pdf |dodeurl=ja }}</ref> Een anekdote over deze munten vertelt over een conflict tussen de rebellen over waarom ze vochten. Het stadsbestuur had munten uitgegeven met de slogan ''haec libertatis ergo'' ("dit is om de vrijheid").<ref name="Jan van Hout">{{Cite web |title=Hout, Jan van |author=Anton van der Lem |work=dutchrevolt.leiden.edu |date= |access-date=29 juli 2022 |url= https://dutchrevolt.leiden.edu/dutch/personen/H/Pages/houtjanvan.aspx}}</ref> In een kerkpreek van 19 december 1573 berispte predikant Taling het stadsbestuur door ze met varkens te vergelijken en te betogen dat de noodmunten de tekst ''haec religionis ergo'' ("dit is om de religie") hadden moeten bevatten.<ref name="Jan van Hout"/> Stadssecretaris [[Jan van Hout (stadssecretaris)|Jan van Hout]] was woest, trok zijn pistool en vroeg burgemeester [[Pieter Adriaansz. van der Werff]] die naast hem zat of hij de [[dominee]] zou doodschieten, maar de burgemeester bracht hem tot bedaren.<ref name="Jan van Hout"/><br />
<br />
== Maastricht ==<br />
In het voorjaar van 1579 werd de stad [[Maastricht]] door de Spanjaarden belegerd. Tijdens het [[Beleg van Maastricht (1579)|beleg]] werd door de stad Maastricht belegeringsmunten geslagen in 3 verschillende emissies. Doordat edel materiaal niet meer in de stad aanwezig was werden de munten in koper geslagen tegen een fictieve koers. Hiervoor was vooraf door de [[Staten-Generaal van de Nederlanden|Staten-Generaal]] een machtiging verleend. De kopervoorraad werd gedurende het beleg steeds schaarser. Hierdoor werd ook het gewicht koper bij elke nieuwe emissie verlaagd.<br />
<ref>[https://web.archive.org/web/20200919073033/http://www.egmp.nunaar.be/artikels/Muntkl4A.pdf Beleg van Maastricht - 40 stuiver 1579].</ref><br />
<br />
Belegeringsmunten van volwaardig materiaal zijn vaak [[Souvenir (aandenken)|souvenirs]] voor de belegeraars of de belegerden.<br />
<br />
{{Appendix|2=<br />
* {{Bronvermelding anderstalige Wikipedia|taal=en|titel=Siege money|oldid=1101030870|datum=20220729}}<br />
;Noten<br />
{{reflist|group="noot"}}<br />
;Referenties<br />
{{References}}<br />
}}<br />
{{commonscat|Siege coins}}<br />
<br />
[[Categorie:Numismatiek]]<br />
[[Categorie:Belegering| Munt]]</div>Colani