https://wiki-raamsdonk.nl/index.php?action=history&feed=atom&title=Begrafenispenning 2026-04-20T22:48:35Z Bewerkingsoverzicht voor deze pagina op de wiki MediaWiki 1.43.6 https://wiki-raamsdonk.nl/index.php?title=Begrafenispenning&diff=154353&oldid=prev 2024-11-23T18:59:19Z

<p>Tekst vervangen - &quot;18e&quot; door &quot;18&lt;sup&gt;e&lt;/sup&gt;&quot;</p> <p><b>Nieuwe pagina</b></p><div>[[Bestand:COLLECTIE TROPENMUSEUM Zilveren begrafenispenning TMnr 3117-2.jpg|thumb|Een begrafenispenning uit 1667 met de functie van gedenkpenning]]<br /> Een &#039;&#039;&#039;begrafenispenning&#039;&#039;&#039; was een penning die van de 16e tot en met de 18&lt;sup&gt;e&lt;/sup&gt; eeuw een functie vervulde bij de [[begrafenis|teraardebestelling]] van overledenen. Zij werd als betaling uitgedeeld aan bijvoorbeeld dragers, door [[gilde (beroepsgroep)|gilde]]broeders gebruikt voor controle op aanwezigheid of vervulde de rol van gedenkpenning. Het was een overwegend Nederlands gebruik, hoewel het ook in protestantse Noord-Duitse steden voorkwam.<br /> <br /> ==Betaalmiddel==<br /> Het begraven van overledenen was in deze periode in de eerste plaats de plicht van de buren en andere betrokkenen. Indien de familie van de gestorven persoon over voldoende geld beschikte, werden begrafenispenningen van een zekere waarde na afloop uitgedeeld aan degenen die behulpzaam waren geweest bij het [[Afleggen (overlijden)|afleggen]], het dragen van de kist en dergelijke plichten.&lt;ref&gt;S. Wigersma (1909); &#039;&#039;Over den oorsprong en het belang van familiepenningen&#039;&#039;, J. Müller, Amsterdam, p 261. Beschikbaar via [https://www.scribd.com/doc/101955672/Over-den-oorsprong-en-het-belang-van-familiepenningen-S-Wigersma-Hz Scribd]{{Dode link}}, &lt;small&gt;geraadpleegd 4 december 2013&lt;/small&gt;.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;H.L. Kok (1970); &#039;&#039;De geschiedenis van de laatste eer in Nederland&#039;&#039;, De Tijdstroom. Uittreksel op [http://goudeneeuw.eu/GEuittreksel09.htm goudeneeuw.eu], &lt;small&gt;geraadpleegd 4 december 2013&lt;/small&gt;. [https://web.archive.org/web/20210926125835/http://goudeneeuw.eu/GEuittreksel09.htm Gearchiveerd] op 26 september 2021.&lt;/ref&gt; Ook was het (in elk geval) in [[Maastricht]] enige tijd gebruikelijk dat vermogende families begrafenispenningen, of &#039;begrafenisloodjes&#039;, uitdeelden onder de aanwezigen bij een teraardebestelling, die de penningen vervolgens als gift aan de kerk overhandigden.&lt;ref&gt;[http://home.kpn.nl/loodjes/Maastricht%20blz%202%20gr.jpg Maastrichtse armenpenningen, begrafenisloodjes en bedelaarspenningen], privésite, &lt;small&gt;geraadpleegd 4 december 2013&lt;/small&gt;. [https://web.archive.org/web/20160304192046/http://home.kpn.nl/loodjes/Maastricht%20blz%202%20gr.jpg Gearchiveerd] op 4 maart 2016.&lt;/ref&gt; Een enkele bron maakt gewag van een begrafenispenning als direct betaalmiddel aan de kerk voor het uitvoeren van de begrafenis.&lt;ref&gt;F.C. Groen (z.j.); [http://oudwestland.nl/Joomla151/images/publicaties/96_3_Koste%28r%29lijk_werk.pdf Koste(r)lijk werk]{{dode link|datum=augustus 2017 |bot=InternetArchiveBot }}, &#039;&#039;Westlandse Zondagsbode&#039;&#039;, &lt;small&gt;geraadpleegd 4 december 2013&lt;/small&gt;.&lt;/ref&gt;<br /> <br /> ==Gildepenning==<br /> Een begrafenispenning in gebruik van een gilde wordt ook wel een [[gildepenning]] genoemd, maar niet alle gildepenningen zijn ook begrafenispenningen. Bij het overlijden van een gildebroeder werden de begrafenispenningen verspreid onder de leden. Dezen moesten de penning bij de begrafenis weer inleveren, waarmee hun aanwezigheid bij die plechtigheid was aangetoond.&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20140410161534/http://www.rembrandthuis.nl/nl/rembrandt/rembrandt-en-amsterdam/het-amsterdam-van-rembrandt Het Amsterdam van Rembrandt], website Museum Het Rembrandthuis, &lt;small&gt;geraadpleegd 4 december 2013&lt;/small&gt;.&lt;/ref&gt;<br /> <br /> ==Gedenkpenning==<br /> Net als voor bijzondere gelegenheden als huwelijk en geboorte werden ook wel voor begrafenissen speciale penningen vervaardigd, voor het gedenken van de overledene. In de katholieke landsdelen werd eerder gebruikgemaakt van zogenaamde &quot;doodsprentjes&quot;, die een vergelijkbare rol vervulden. <br /> <br /> ==Zie ook==<br /> * [[Aanspreker]]<br /> <br /> {{Appendix}}<br /> <br /> [[Categorie:Numismatiek]]<br /> [[Categorie:Uitvaart]]</div>

Colani