Colani: 1 versie geïmporteerd

2026-03-15T10:19:58Z

1 versie geïmporteerd

Nieuwe pagina

{{Infobox auteur
| naam = Bat-Sheva Dagan <br> בת שבע דגן
| afbeelding = בת שבע דגן.jpg
| onderschrift = Dagan in 2016
| geboortenaam = Izabella (Batszewa) Rubinsztajn
| pseudoniem =
| beter-bekend-als =
| bijnaam =
| genoemd =
| geboren = [[8 september]] [[1925]]
| geboorteplaats = {{PL-VLAG}} [[Łódź (stad)|Łódź]]
| overleden = [[25 januari]] [[2024]]
| overlijdensplaats = [[Bat Yam]]
| land = {{IL}}
| beroep = Psycholoog, leraar, auteur, spreker
| jaren-actief =
| genre =
| stroming =
| invloeden =
| thema =
| bekende-werken =
| uitgeverij =
| onderscheiding =
| dbnl =
| handtekening =
| website =
| lijst =
| ander portaal = Tweede Wereldoorlog
| portaal2 =
| portaal3 =
}}

'''Bat-Sheva Dagan''', geboren als '''Izabella (Batszewa) Rubinsztajn''' ([[Łódź (stad)|Łódź]], [[8 september]] [[1925]] – [[Bat Yam]], [[25 januari]] [[2024]])<ref name="museum">{{Citeer web|url=http://auschwitz.org/en/museum/news/imagination-blessed-be-cursed-be,670.html|title=Imagination: Blessed Be, Cursed Be|taal=en|publisher=''Auschwitz-Birkenau Memorial and Museum''}}</ref>, was een [[Polen|Pools]]-[[Israël|Israëlische]] [[Holocaust|Holocaustoverlevende]], onderwijzeres en auteur.<ref name="yad">{{Citeer web|url=http://www.yadvashem.org/yv/en/remembrance/2012/dagan.asp|title=Torchlighters 2012: Bat-Sheva Dagan|publisher=[[Yad Vashem]]|year=2016|taal=en|bezochtdatum=21 februari 2021|archiefdatum=17 juni 2012|archiefurl=https://web.archive.org/web/20120617204655/http://www1.yadvashem.org/yv/en/remembrance/2012/dagan.asp|dodeurl=ja}}</ref> Ze bracht ruim twintig maanden door in het [[concentratiekamp Auschwitz]] en overleefde twee [[Dodenmars (Tweede Wereldoorlog)|dodenmarsen]], totdat ze in mei 1945 bevrijd werd door de Britse troepen. Na de oorlog verhuisde ze naar [[Israël]], waar ze op een kleuterschool begon te werken en verschillende boeken, gedichten en liederen voor kinderen over de Holocaust schreef.

== Levensloop ==
===Jeugd===
Rubinsztajn werd op 8 september 1925 geboren in een groot gezin uit Łódź, het huidige Polen. Ze was de dochter van Szlomo-Fiszel Rubinsztajn, eigenaar van een textielatelier, en zijn vrouw Fajga, een naaister. Rubinsztajn was de achtste van negen kinderen, bestaande uit vijf jongens en vier meisjes. Ze ging naar een Poolse school en zat op de middelbare school toen de Tweede Wereldoorlog in Polen uitbrak. Het lukte een van haar broers om al voor de oorlog naar Palestina te emigreren. Haar andere broers en een zus vluchtten naar de [[Sovjet-Unie]]. De in Polen overgebleven familieleden moesten noodgedwongen naar Radom verhuizen.

===Tweede Wereldoorlog===
In 1940 werden twee getto's opgericht in Radom. Rubinsztajn werd samen met haar ouders en twee zussen opgesloten in het 'grote' [[getto |getto]] van [[Radom (Polen)|Radom]]. Nadat haar ouders en een oudere zus in augustus 1942 in [[Treblinka (concentratiekamp)|Treblinka]] werden gedeporteerd (en kort daarna werden vermoord), probeerden Rubinsztajn en haar jongere zus Sabina afzonderlijk te vluchten. Sabina werd bij een ontsnappoging doodgeschoten, terwijl het Bat-Sheva wel lukte om naar [[Schwerin]] ([[Duitsland]]) te vluchten. In Duitsland gebruikte Rubinsztajn valse papieren om een baan als dienstmeisje te krijgen in een nazi-huishouden. Na een paar maanden werd ze ontdekt, gearresteerd en gevangengezet om vervolgens in mei 1943 naar [[Auschwitz (concentratiekamp)|Auschwitz]] gedeporteerd te worden. In Auschwitz werd het nummer 45554 getatoeëerd op haar arm. In het kamp ontmoette ze haar neef, die als verpleger werkte in de ziekenboeg van de gevangenis en daar een baan voor haar had gevonden. Bat-Sheva werkte later in het [[Kanada-Kommando]], samen met zeven andere vrouwen, en sorteerde de bezittingen van kampslachtoffers. Toen het [[Rode Leger (Sovjet-Unie)|Rode Leger]] in januari 1945 Auschwitz naderde, werd ze geëvacueerd tijdens een dodenmars naar de concentratiekampen [[Ravensbrück]] en [[Malchow (concentratiekamp)|Malchow]]. Ze overleefde een nieuwe dodenmars naar [[Lübz]], waar ze op 2 mei 1945 werd bevrijd door Britse troepen. Ze was de enige van haar familie die de oorlog overleefde.

===Na de oorlog===
[[Bestand:Dagan.jpg|thumb|Dagan op de 75ste verjaardag van de bevrijding van het concentratiekamp van [[Auschwitz-Birkenau]] (2020)]]
Na de bevrijding reisde Bat-Sheva naar [[Brussel (stad)|Brussel]]. Daar ontmoette ze haar toekomstige echtgenoot, een Britse soldaat, die haar een visum voor Palestina gaf. Ze emigreerden in september 1945 samen naar Palestina en veranderden hun achternaam van ''Kornwicz'' naar ''Dagan''.<ref name="ohio">{{Citeer web |url=https://library.osu.edu/projects/hebrew-lexicon/02909.php|title=בת שבע דגן (1925)|taal=he|trans-title=Batsheva Dagan|work=Lexicon of Modern Hebrew Literature|publisher=[[Ohio State University]]}}</ref> Het paar vestigde zich in [[Holon (plaats)|Holon]] en ze kregen twee zonen.

In 2008 werd Dagan door [[Yad Vashem]] uitgeroepen tot 'Woman of the Year in Education' vanwege haar bijdrage aan het lesgeven over de [[Holocaust]] aan scholieren. In 2012 werd ze geëerd als een van de fakkelaanstekers bij de ceremonies die werden georganiseerd door [[Yom HaShoah]].

Dagan overleed op 25 januari 2024 op 98-jarige leeftijd.<ref>[https://gal-gefen.co.il/holon/homepage-holon-headlines/%D7%97%D7%95%D7%9C%D7%95%D7%9F-%D7%A0%D7%A4%D7%A8%D7%93%D7%AA-%D7%9E%D7%99%D7%A7%D7%99%D7%A8%D7%AA-%D7%94%D7%A2%D7%99%D7%A8-%D7%91%D7%AA-%D7%A9%D7%91%D7%A2-%D7%93%D7%92%D7%9F חולון נפרדת מיקירת העיר בת שבע דגן]</ref>

{{Appendix||2=
'''Bron'''
* {{Bronvermelding anderstalige Wikipedia|taal=en|titel=Bat-Sheva Dagan}}
----
'''Voetnoten'''
{{References}}
}}
{{Bibliografische informatie}}

{{DEFAULTSORT:Dagan, Bat-Sheva}}
[[Categorie:Israëlisch schrijver]]
[[Categorie:Pools Holocaustoverlevende]]
[[Categorie:Kampgevangene in Ravensbrück]]
[[Categorie:Kampgevangene in Auschwitz]]

Bat-Sheva Dagan - Bewerkingsoverzicht

Colani: 1 versie geïmporteerd