Colani: 1 versie geïmporteerd

2023-03-09T09:43:35Z

1 versie geïmporteerd

Nieuwe pagina

{{Infobox historisch deelgebied
| Naam in Landstaal =Baljuwschap Zuid-Holland
| Status =Onderdeel van het [[Graafschap Holland]]
| Jaar van ontstaan =1236
| Jaar van afloop =1795
}}

Het '''baljuwschap Zuid-Holland''' was een tot het [[graafschap Holland]] behorend [[baljuw]]schap.

Graaf [[Willem II van Holland]] (1234-1256) stichtte naar Vlaams voorbeeld vier baljuwschappen, waar namens hem recht kon worden gesproken. Het waren van noord naar zuid:
* [[Kennemerland]],
* Noord-Holland, later [[baljuwschap Rijnland|Rijnland]] genoemd,
* Zuid-Holland,
* Zeeland, dat zich al snel (in 1323) tot een [[Graafschap Zeeland|graafschap]] ontwikkelde.

Het baljuwschap Zuid-Holland strekte zich uit over het zuidelijk deel van de huidige provincie [[Zuid-Holland]] en het noordwestelijk deel van de huidige provincie [[Noord-Brabant]].
De grens tussen de baljuwschappen Noord-Holland en Zuid-Holland werd gevormd door de [[Maasmonding|Maasmond]], de [[Merwede]] en de [[Hollandse IJssel]].

Door de [[Sint-Elisabethsvloed (1421)|Sint-Elisabethsvloed]] van 1421 was de geografische eenheid van het baljuwschap verloren gegaan. Delen van het baljuwschap lagen op het [[Eiland van Dordrecht]], de [[Alblasserwaard]], de [[Krimpenerwaard (streek)|Krimpenerwaard]], de [[Riederwaard]], de [[Zwijndrechtse Waard]], de [[Hoeksche Waard (eiland)|Hoeksche Waard]] en in de [[Langstraat (streek)|Langstraat]]. Het juridisch centrum van het baljuwschap was [[Dordrecht (Nederland)|Dordrecht]]. Het gebrek aan eenheid werd niet alleen veroorzaakt door het water, veel dorpen vielen buiten het baljuwschap, omdat ze behoorden tot de [[hoge heerlijkheid|hoge heerlijkheden]].

Met de komst van de [[Bataafse Republiek]] in 1795 kwam er een einde aan het baljuwschap.

== Heerlijkheden in het baljuwschap ==
Tot het baljuwschap behoorden de volgende [[ambachtsheerlijkheid|ambachtsheerlijkheden]]:

In het huidige Noord-Brabant:
# [[Werkendam (plaats)|Werkendam]]
# Dussen-Munsterkerk
# Dussen-Muilkerk
# Standhazen
# [[Drimmelen (plaats)|Drimmelen]]
# Raamsdonk
# Hendrik Luiten Ambacht
# Groot-Waspik
# Klein-Waspik
# 's-Grevelduin-Capelle
# [[Heerlijkheid Nederveen-Cappel|Nederveen-Capelle]]
# [[Heerlijkheid Zuidewijn-Capelle|Zuidewijn-Capelle]]
# [[Vrijhoeve-Capelle]]
# [[Besoyen|Besoijen]]
# [[Sprang (plaats)|Sprang]]

Op het eiland van Dordrecht:
# Dubbeldam
# Wieldrecht
# Mijl

In de Zwijndrechtse Waard:
# Heer Jansdam
# Groote-Lindt
# Kleine-Lindt
# Heer Oudelands Ambacht
# Zwijndrecht of Schobbelands Ambacht
# Meerdervoort
# Kijfhoek
# Hendrik Ido Ambacht en Schildmanskinderen Ambacht
# Rijsoord
# Strevelshoek
# Sandelingen Ambacht of Adriaan Pieters Ambacht

In de Riederwaard:
# Ridderkerk
# Oost-IJsselmonde
# West-IJsselmonde
# Oost-Barendrecht
# West-Barendrecht
# Carnisse

In de Alblasserwaard:
# Sliedrecht
# Naaldwijk
# Lokhorst en Niemandsvriend
# Alblasserdam
# Nieuw-Lekkerkerk
# Streefkerk
# Molenaarsgraaf
# Brandwijk en Gijbeland
# Bleskensgraaf
# Giessen-Oudkerk
# Giessendam

In de Krimpenerwaard:
# Krimpen aan de Lek
# Krimpen aan den IJssel
# Ouderkerk aan den IJssel
# Berkenwoude en Achterbroek
# Stormpolder (Kralingen)
# Stolwijk (grootste deel, een kleiner deel behoorde bij baljuwschap Blois)

In de Hoeksche Waard:
# Puttershoek
# Maasdam
# Mijnsheerenland van Moerkerken
# Heinenoord

== Baljuws ==
{| class="wikitable"
|-
! '''PERIODE''' !! '''BALJUW'''
|-
| ? - 1306 - ? || Simon van Markenburg<ref name="Janse">Ridderschap in Holland: portret van een adellijke elite in de late middeleeuwen Par A. Janse</ref>
|-
| < Jun.1318- > Apr.1321 || Jan van Bergen<ref name="historici">[http://www.historici.nl www.historici.nl]</ref>
|-
| Aug.1321- > Okt.1323 || Mathias Rengersz.<ref name="historici"/>
|-
| < Sep.1326- > Apr.1327 || Willem de Molenaar<ref name="historici"/>
|-
| < Jul.1327- > Jul.1327 || Jan van Rozenburg<ref name="historici"/>
|-
| < Jul.1329- > 1329 || Jan van den Zijl<ref name="historici"/>
|-
| < Mrt.1333- > 1333|| Jan van Sassenheim<ref name="historici"/>
|-
| 1344-1346 || Roelof van Dalem<ref name="Janse"/>
|-
| 1347-1348 || Filips van Polanen<ref name="Janse"/>
|-
| 1349 - 1351 ||
|-
| 1352-1355 || Daniël van der Merwede<ref name="Janse"/>
|-
| ? - 1414 - ? || Jan van Drongelen
|-
| 1450-1456 || Floris Oem van Wijngaarden<ref name="Janse"/>
|-
| 1673-1721 || Pompejus de Roovere

|}
{{Appendix|2=
'''Bronnen'''
* J.G.M.Sanders, Noord-Brabant tijdens de Republiek der Verenigde Nederlanden
* C. Postma, Holland in Vroeger Tijd, deel IV
* Dingboek Oost-IJsselmonde (in Stadsarchief Rotterdam)
{{References}}
}}

[[Categorie:Baljuwschap in Holland|Zuid]]
[[Categorie:Geschiedenis van Noord-Brabant]]

Baljuwschap Zuid-Holland - Bewerkingsoverzicht

Colani: 1 versie geïmporteerd