Colani: 1 versie geïmporteerd

2022-11-15T17:10:40Z

1 versie geïmporteerd

Nieuwe pagina

De '''astronomische eenheid''' (AE, internationaal au of ua) is een [[Natuurkundige eenheid|afstandsmaat]] die vrijwel gelijk is aan de gemiddelde afstand tussen de [[aarde (planeet)|Aarde]] en de [[Zon]], ongeveer 149,6 miljoen [[kilometer]]. Sinds september 2012 is de astronomische eenheid gedefinieerd als exact 149 597 870 700 meter.<ref>{{en}}[https://www.iau.org/static/resolutions/IAU2012_English.pdf IAU resolution B2.5: on the re-definition of the astronomical unit of length.] [https://web.archive.org/web/20220106060831/https://www.iau.org/static/resolutions/IAU2012_English.pdf Gearchiveerd] op 6 januari 2022.</ref><ref>{{en}}[https://phys.org/news/2012-09-iau-votes-redefine-astronomical-constant.html IAU votes to redefine the astronomical unit – giving it a constant value]. [https://web.archive.org/web/20211117082157/https://phys.org/news/2012-09-iau-votes-redefine-astronomical-constant.html Gearchiveerd] op 17 november 2021.</ref>
Deze definitie is gebaseerd op metingen uit 2009.<ref>{{en}}[https://web.archive.org/web/20120831063056/http://maia.usno.navy.mil/NSFA/IAU2009_consts.html IAU: Numerical Standards for Fundamental Astronomy]</ref> Deze maat wordt in de [[astronomie]] gebruikt om afstanden in de ruimte aan te duiden, waardoor deze worden vergeleken met de "straal" van de baan van de Aarde om de Zon.

Waar de grootste nauwkeurigheid nodig is, zoals in de interplanetaire ruimtevaart, zou een omschrijving "gemiddelde afstand aarde-zon" te weinig houvast geven. De aardbaan vervormt namelijk geleidelijk, onder invloed van de aantrekkingskracht van de andere planeten. De gemiddelde afstand Aarde-Zon is ongeveer 16 km groter dan een astronomische eenheid en die waarde vermindert met ongeveer 80 meter per jaar – de aardbaan "krimpt" (dit zijn gemiddelden over enkele eeuwen).{{Bron?||2017|12|28}} Een complicatie is ook dat de aardbaan geen [[cirkel]] is, maar een [[Ellips (wiskunde)|ellips]], waardoor de afstand Aarde-Zon varieert.

In de sterrenkunde werd de astronomische eenheid daarom sinds 1976 anders gedefinieerd en wel via de [[Wetten van Kepler|derde wet van Kepler]]. Als een virtueel object met een infinitesimaal kleine massa in een cirkelbaan om de zon draait, hangt de [[hoeksnelheid]] af van de baanstraal. Als de hoeksnelheid exact <math>k=0{,}017\,202\,098\,95</math> [[Radiaal (wiskunde)|radialen]] per dag bedraagt (<math>k</math>, de zogeheten [[gravitatieconstante van Gauss]]), heeft de baan per definitie een straal van 1 AE.

In september 2012 is deze definitie dus verlaten, en vervangen door een onveranderlijke afstand.

Andere eenheden voor grote afstanden in de ruimte zijn [[lichtjaar]] en [[parsec]].

Voorbeelden:
* [[Pluto (dwergplaneet)|Pluto]] bevindt zich gemiddeld op 39,5 AE van de zon.
* [[Jupiter (planeet)|Jupiter]] staat 5,2 AE van de zon.
* De [[maan]] staat op 0,0027 AE van de [[Aarde (planeet)|aarde]]

Omrekeningen:
* 1 AE = 149 597 870 700 meter
* 1 AE = 8,317 [[lichtminuut|lichtminuten]]
* 1 AE = 499 [[lichtseconde]]n
* 1 [[lichtjaar]] = 63 241 AE
* 1 [[parsec]] = 206 265 AE

{{Appendix}}

[[Categorie:Hemelmechanica]]
[[Categorie:Niet-SI-eenheid]]
[[Categorie:Lengtemaat]]
[[Categorie:Astronomische eenheid of grootheid]]

Astronomische eenheid - Bewerkingsoverzicht

Colani: 1 versie geïmporteerd