Colani: 1 versie geïmporteerd

2024-03-08T09:22:52Z

1 versie geïmporteerd

Nieuwe pagina

[[Bestand:East frieze 34-35 Parthenon BM.jpg|thumb|Een bebaarde man, vermoedelijke de archon basileus, ontvangt een stuk stof van een kind. Deel van een [[Fries (bouwkunst)|fries]] van het [[Parthenon]], ca. 447–433 v.Chr.]]

'''Archont''' (Grieks ἄρχων, mv. ἄρχοντες = ''heersende'', ''bestuurder'') was in het oude Griekenland een algemene titel voor een hoge gezagsdrager.

Speciaal te [[Oude Athene|Athene]] werd na het verval en in plaats van de [[monarchie]] (7e eeuw v.Chr.) het bestuur uitgeoefend door een aantal ''archontes'' verenigd in een college. In beginsel bestaande uit drie en later negen archonten, onder wie de verschillende functies van de vroegere koning verdeeld waren.

Tot de democratische hervormingen van [[Clisthenes van Athene|Clisthenes]] werden deze archonten elke tien jaar door middel van verkiezingen uit de aristocratische [[landadel]] verkozen. Omstreeks 700 v.Chr. waren er negen archonten:
* zes ervan werden '''archontes thesmothetai''' of Thesmotheten genoemd, welke wetgevers waren, die de uitspraken van het gewoonterecht optekenden,
en verder waren er:
* één '''archon eponymos''' (ἄρχων ἐπώνυμος), theoretisch de belangrijkste, een soort president/staatshoofd, naar wie de regeringsperiode benoemd werd, bijvoorbeeld ''"onder het archontaat van ......"''
* één '''archon polemarchos''' of ''strateeg'' de opperbevelhebber van de strijdkrachten
* één '''archon basileus''' in wie de religieuze waardigheid van de voormalige koning was belichaamd en verder leefde.

Na [[683 v.Chr.]] waren ze slechts in functie gedurende één jaar, dat werd genoemd naar de archon eponymus. Vanaf [[487 v.Chr.]] kon elke burger archont worden. De archonten hielden zich aanvankelijk bezig met rechtspraak, religie en het leger. De taken van de polemarchos werden grotendeels overgenomen door een groep generaals genaamd [[strateeg|strategen]] (Grieks ''strategoi''). De archon eponymus bleef het theoretische staatshoofd, gedurende de gehele [[democratie|democratische]] periode.

Het ware bestuur lag overigens vooral bij de volksvergadering en de zogenaamde Raad van Vijfhonderd of [[Boulè]], terwijl de bevoegdheden van de archonten werden beperkt tot het terrein van de rechtspraak.

Enkele bekende archonten:
* [[Creon (archont)|Creon]] (682-681 v.Chr.)
* [[Draco (wetgever)|Draco]] (622-621 v.Chr.)
* [[Solon (Griekse oudheid)|Solon]] (594-593 v.Chr.)
* [[Aristides (politicus)|Aristides]] (489-488 v.Chr.)
* Keizer [[Hadrianus]] (112-113 n.Chr.)
* Keizer [[Commodus]] (188-189 n.Chr.)

Zie: [[Lijst van archonten van Athene]]

[[Categorie:Oude Athene]]
[[Categorie:Oud-Grieks ambt]]
[[Categorie:Oud-Grieks recht]]

Archont (ambt) - Bewerkingsoverzicht

Colani: 1 versie geïmporteerd