https://wiki-raamsdonk.nl/index.php?action=history&feed=atom&title=ApanageApanage - Bewerkingsoverzicht2026-04-18T15:17:24ZBewerkingsoverzicht voor deze pagina op de wikiMediaWiki 1.43.6https://wiki-raamsdonk.nl/index.php?title=Apanage&diff=22906&oldid=prevColani: 1 versie geïmporteerd2023-03-26T04:34:01Z<p>1 versie geïmporteerd</p>
<p><b>Nieuwe pagina</b></p><div>'''Apanage''' is de toelage (dotatie) uit de staatskas aan niet-regerende leden van een vorstelijk geslacht. Ook het bezit dat in hun levensonderhoud voorziet wordt apanage genoemd.<ref> Woordenboek van Dale (2015)</ref><br />
<br />
== Omschrijving ==<br />
Apanage (middeleeuws Lat. ''appanagium'' = een schenking ''ad panem'' = tot brood, wat wil zeggen tot levensonderhoud<ref>https://www.ensie.nl/betekenis/apanage. [https://web.archive.org/web/20190802153122/https://www.ensie.nl/betekenis/apanage Gearchiveerd] op 2 augustus 2019.</ref>) was oorspronkelijk tijdens het [[leenstelsel (bestuursvorm)|leenstelsel]] in de [[middeleeuwen]] een systeem waarbij een deel van het [[kroondomein]] als [[leen (feodalisme)|leen]] aan niet-regerende leden van een vorstenhuis werd toegekend.<br />
<br />
Aangezien de oudste nakomeling volgens het [[eerstgeboorterecht]] het koninkrijk erft, krijgt een jongere een apanage, telkens met de clausule dat bij het ontbreken van wettige nakomelingen het domein weer aan de Kroon zou komen. Dat gebeurde in het bijzonder in [[Frankrijk]] vanaf de dertiende eeuw, zoals bijvoorbeeld bij de [[hertog]]en van [[Hertog van Orléans|Orléans]] en van [[lijst van hertogen van Nemours|Nemours]] het geval was.<br />
<br />
Het apanage Bourgondië kwam in 1364 toe aan de jongste van de vier koningszonen, Filips, met voogdij over het territorium om met de opbrengst ervan in zijn onderhoud te kunnen voorzien. [[Filips de Stoute]], zoon van koning Jan II van Frankrijk, werd zo stamvader van de Bourgondische dynastie. Na de plotselinge dood in 1477 van de Bourgondische hertog [[Karel de Stoute]] op het slagveld in Nancy en het ontbreken van een wettelijke opvolger viel het apanage [[Hertogdom Bourgondië|Bourgondië]] weer toe aan de Franse kroon.<br />
<br />
== Huidige betekenis ==<br />
In Nederland bedoelt men tegenwoordig met '''apanage''' een [[wedde (loon)|jaarwedde]] uit de staatskas toegekend aan de niet-regerende leden van een vorstenhuis. In Nederland zijn dat sinds 30 april 2013 twee leden, te weten [[Beatrix der Nederlanden|prinses Beatrix]] en [[Máxima Zorreguieta|koningin Máxima]].<ref name=HORDE>[https://books.google.nl/books?id=Ff11AAAAQBAJ&pg=PT20&lpg=PT20&dq=apanage%2Bkoninklijk+huis&source=bl&ots=zqvQj0zgW7&sig=YKdr7KtgrUauTlKIGRfJUR2Lz5M&hl=nl&sa=X&ved=0ahUKEwi0i6WPt8bNAhVDMBoKHV5UBjAQ6AEIOjAG#v=onepage&q=apanage%2Bkoninklijk%20huis&f=false {{Aut|Horde, Cor de}} (2011) ''De nieuwe vrouwen van Oranje: over de schoondochters van Koningin Beatrix'' (Arbeiderspers Amsterdam)]</ref><ref>https://www.parlement.com/id/vh8lnhrrs0qs/uitkeringen_leden_koninklijk_huis. [https://web.archive.org/web/20211114092331/https://www.parlement.com/id/vh8lnhrrs0qs/uitkeringen_leden_koninklijk_huis Gearchiveerd] op 14 november 2021.</ref><br />
<br />
Tot hun overlijden ontvingen ook [[Juliana der Nederlanden|prinses Juliana]], [[Bernhard van Lippe-Biesterfeld|prins Bernhard]] en [[Claus van Amsberg|prins Claus]] een apanage.<ref name=HORDE/><ref>https://www.rijksoverheid.nl/documenten/rapporten/2017/12/01/het-inkomen-van-de-koning.pdf{{Dode link|datum=november 2019 |bot=InternetArchiveBot }}</ref><br />
<br />
In België wordt de term dotatie gebruikt.<ref>{{Citeer web|url=https://www.monarchie.be/|titel=Dotaties {{!}} De Belgische Monarchie|bezochtdatum=2022-03-23|werk=The Belgian Monarchy|taal=nl}}</ref> <br />
<br />
{{Appendix}}<br />
<br />
[[Categorie:Nederlands koningshuis]]</div>Colani