Colani: Tekst vervangen - ".JPG" door ".jpg"

2026-04-11T11:06:28Z

Tekst vervangen - ".JPG" door ".jpg"

← Oudere versie		Versie van 11 apr 2026 13:06
Regel 16:		Regel 16:

	=== Vroege interpretaties ===		=== Vroege interpretaties ===
	[[Bestand:BambergApocalypseFolio014rFirstHorseman.~~JPG~~\|thumb\|De witte ruiter uit de ''Bamberger Apocalyps'', vervaardigd rond het jaar 1000]]		[[Bestand:BambergApocalypseFolio014rFirstHorseman.jpg\|thumb\|De witte ruiter uit de ''Bamberger Apocalyps'', vervaardigd rond het jaar 1000]]
	Hoewel de aanduiding antichrist alleen in de brieven van Johannes wordt gebruikt, is vanaf het [[vroege christendom]] verband gelegd met andere aanduidingen van tegenstanders van [[God (christendom)\|God]] en Jezus. Voorbeelden hiervan zijn de "[[De gruwel der verwoesting\|verwoestende gruwel]]" ([[Evangelie volgens Marcus\|Marcus]] 13:14), de "wetteloze mens" ([[Tweede brief van Paulus aan de Tessalonicenzen\|2 Tessalonicenzen]] 2:3-9), de witte ruiter, de eerste van de [[vier ruiters van de Apocalyps]] ([[Openbaring van Johannes\|Openbaring]] 6:2), "het [[Beest (Openbaring)\|beest]]" (Openbaring 11:7; 13:1,11; 19:19), de "draak" (Openbaring 16:13) en de "grote hoer" op het beest (Openbaring 17:1). Dit soort interpretaties wordt nog altijd gehanteerd in polulariserende exegeses.<ref name = "tilborg" />		Hoewel de aanduiding antichrist alleen in de brieven van Johannes wordt gebruikt, is vanaf het [[vroege christendom]] verband gelegd met andere aanduidingen van tegenstanders van [[God (christendom)\|God]] en Jezus. Voorbeelden hiervan zijn de "[[De gruwel der verwoesting\|verwoestende gruwel]]" ([[Evangelie volgens Marcus\|Marcus]] 13:14), de "wetteloze mens" ([[Tweede brief van Paulus aan de Tessalonicenzen\|2 Tessalonicenzen]] 2:3-9), de witte ruiter, de eerste van de [[vier ruiters van de Apocalyps]] ([[Openbaring van Johannes\|Openbaring]] 6:2), "het [[Beest (Openbaring)\|beest]]" (Openbaring 11:7; 13:1,11; 19:19), de "draak" (Openbaring 16:13) en de "grote hoer" op het beest (Openbaring 17:1). Dit soort interpretaties wordt nog altijd gehanteerd in polulariserende exegeses.<ref name = "tilborg" />

Colani: 1 versie geïmporteerd

2026-02-15T10:27:34Z

1 versie geïmporteerd

Nieuwe pagina

[[Bestand:FensterbildAntichrist2.jpg|thumb|180px|Glasraam in de St. Marienkerk van [[Frankfurt (Oder)]], Duitsland]]
De '''antichrist''' is in de christelijke [[eschatologie]] een tegenspeler of tegenmacht tegen [[Jezus (traditioneel-christelijk)|Jezus Christus]] in afwachting van [[Wederkomst van Jezus|zijn wederkomst]]. Het begrip komt in het [[Nieuwe Testament]] voor in [[Eerste brief van Johannes|1 Johannes]] en [[Tweede brief van Johannes|2 Johannes]]. Hierin staat hij niet voor een specifieke persoon, maar beschrijft hij eerder bepaalde tegenstanders van het [[christendom]]. In de geschiedenis van het christendom werd de term gebruikt voor en geïnterpreteerd als verwijzing naar veel verschillende contemporaine mensen en machten. Ook de moderne Europese [[cultuurfilosofie]] en literatuur hebben zich met dit onderwerp beziggehouden. De antichrist is vergelijkbaar met de [[Jodendom|joodse]] [[Armilus]] en de [[islam]]itische [[Dajjal]].

== Etymologie ==
Antichrist is een samenvoeging van de [[Grieks]]e woorden ἀντί + χριστός (anti + Christos). χριστός betekent "gezalfde"; het woord Christus is ervan afgeleid. ἀντί kan "tegen(stander)" betekenen, maar ook "in plaats van".

== De antichrist in het Nieuwe Testament ==
In het Nieuwe Testament wordt de antichrist enkele keren genoemd in de [[brieven van Johannes]]:
{{citaat|Kinderen, het laatste uur is aangebroken. U hebt gehoord dat de antichrist zal komen. Nu al treden er veel antichristen op, en daardoor weten we dat dit het laatste uur is. Ze zijn uit ons midden voortgekomen maar ze hoorden niet bij ons, want als ze werkelijk bij ons hadden gehoord, zouden ze bij ons zijn gebleven. Maar het moest aan het licht komen dat niemand van hen bij ons hoorde. ... Bestaat er een grotere leugenaar dan hij die ontkent dat Jezus de christus is? De antichrist is ieder die de Vader en de Zoon niet erkent. (1 Johannes 2:18,19,22)}}
{{citaat|Iedere geest die dit niet belijdt, komt niet van God; dat is de geest van de antichrist, waarvan u hebt gehoord dat hij zal komen - nu al is hij in de wereld. (1 Johannes 4:3)}}
{{citaat|Er zijn veel dwaalleraren in de wereld verschenen die de komst van Jezus Christus als mens niet belijden. Dat nu is de verleider, de antichrist! (2 Johannes 1:7)}}

== Interpretatie ==
=== Tekstueel kader ===
Uit de tekst van de brieven van Johannes kunnen drie zaken worden opgemaakt over de antichrist: allereerst geeft de term zelf de relatie met Christus duidelijk weer. Volgens 1 Johannes 2:22 en 4:3 is de antichrist degene die Christus loochent en volgens 2 Johannes 7 hij die niet belijdt dat Christus in het vlees komt. Waarschijnlijk is de term als scheldwoord ontstaan voor deze christologische loochening.<ref>M. de Jonge (1968): ''De Brieven van Johannes'', pag. 102</ref><ref>M. de Jonge (1970): ''The Use of the Word ΧΡΙΣΤΟΣ in the Johannine Epistles'', pag. 70</ref> Op de tweede plaats wordt door de vermelding "veel antichristen" de mythische figuur van de antichrist gehistoriseerd en ontmythologiseerd. De antichrist in de eindtijd concretiseert zich in levende personen die aanwijsbaar zijn en die hun invloed uitoefenen in de actuele gemeente.<ref>R. Bultmann (1969): ''Die drie Johannesbriefe'', pag. 41</ref> Ten derde wordt het optreden van deze mensen niet alleen negatief beoordeeld. Het wordt namelijk ook gezien als een goede zaak, omdat christenen hierdoor weten dat zij in het laatste uur leven.<ref name = "tilborg">S. van Tilborg (1974): ''De brieven van Johannes'', pag. 61</ref>

=== Vroege interpretaties ===
[[Bestand:BambergApocalypseFolio014rFirstHorseman.JPG|thumb|De witte ruiter uit de ''Bamberger Apocalyps'', vervaardigd rond het jaar 1000]]
Hoewel de aanduiding antichrist alleen in de brieven van Johannes wordt gebruikt, is vanaf het [[vroege christendom]] verband gelegd met andere aanduidingen van tegenstanders van [[God (christendom)|God]] en Jezus. Voorbeelden hiervan zijn de "[[De gruwel der verwoesting|verwoestende gruwel]]" ([[Evangelie volgens Marcus|Marcus]] 13:14), de "wetteloze mens" ([[Tweede brief van Paulus aan de Tessalonicenzen|2 Tessalonicenzen]] 2:3-9), de witte ruiter, de eerste van de [[vier ruiters van de Apocalyps]] ([[Openbaring van Johannes|Openbaring]] 6:2), "het [[Beest (Openbaring)|beest]]" (Openbaring 11:7; 13:1,11; 19:19), de "draak" (Openbaring 16:13) en de "grote hoer" op het beest (Openbaring 17:1). Dit soort interpretaties wordt nog altijd gehanteerd in polulariserende exegeses.<ref name = "tilborg" />

Meestal werd de antichrist geïnterpreteerd als een persoon die zich tegen Jezus Christus opstelt of die zich in Zijn plaats tracht te stellen als een (valse) [[Messias]]. Hierbij werd Jezus' uitspraak als basis gebruikt: "Ik ben gekomen namens mijn Vader, maar u accepteert mij niet, terwijl u iemand die namens zichzelf komt, wel zou accepteren" ([[Evangelie volgens Johannes|Johannes]] 5:43).

De antichrist werd volgens de christelijke leer in de eindtijd verwacht, maar zijn invloed is volgens hen reeds merkbaar in personen die antichristen worden genoemd. De antichrist kan dus volgens deze interpretatie een geestelijke invloed, stroming of maatschappelijke toestand zijn. Over de concrete toepassing is in de [[kerkgeschiedenis]] vaak gespeculeerd, waarbij verscheidene historische personen als de antichrist werden bestempeld. Voorbeelden zijn [[Judas Iskariot]] en de [[Romeinse Rijk|Romeinse]] [[keizer]] [[Nero (keizer)|Nero]]. Nero stond bekend om zijn wreedheid, die zich onder andere uitte in de vervolging van de christenen en met toepassing van [[gematria]] zou het [[Getal van het Beest]] [[666 (getal)|666]] op keizer Nero slaan.

=== Latere interpretaties ===
Volgens een variant van de christelijke leer{{Bron?|welke?|2021|02|20}} laat de antichrist zich helemaal leiden door [[Satan]] en deze zou door deze persoon trachten de mensheid geheel in zijn macht te krijgen en de gelovigen uit te roeien. De antichrist zou ook een soort geestelijk adviseur hebben, de "[[valse profeet]]". Aanvankelijk zou die zich presenteren als degene die alle problemen van de wereld zou komen oplossen en zou hij de absolute macht over de mensheid krijgen. Van wezenlijk belang daarbij in de christelijke leer is dat hij zich zou voordoen als een 'goddelijk' wezen, waarbij hij zich zou bedienen van [[bovennatuurlijk]]e gaven waarmee hij zal pogen de mensheid te verleiden hem als 'god' te vereren.

Na verloop van tijd zou hij echter steeds meer zijn ware aard laten zien en zou zijn beestachtigheid volledig losbarsten. Hij zou dan de mensheid dwingen óf voor hem te kiezen óf voor God. Diegenen die dan voor hem kiezen zouden dan hem en het beeld dat van hem wordt gemaakt moeten aanbidden en een teken van hem op hun voorhoofd of rechterhand aanvaarden (het Getal van het Beest 666). God zou daarentegen waarschuwen dat diegenen die dat doen tijdens zijn [[Dag des oordeels]] veroordeeld zouden worden.

De antichrist zou in de geschiedenis optreden in de [[eindtijd]] vanwege de naderende terugkeer van Jezus Christus om zijn [[Duizendjarig vredesrijk]] op aarde te vestigen. Op het moment dat de heerschappij van de antichrist tot een climax zou komen, zou Jezus Christus terugkeren naar de aarde. Daarop zouden de antichrist en de valse profeet levend in een vuurpoel geworpen worden (Openbaring 19:20); tevens zou Satan in een diepe afgrond geworpen worden alwaar hij tot aan het einde van het duizendjarige rijk zou moeten verblijven.

Een aantal kerkelijke interpretaties van de antichrist staan tussen de letterlijke en zinnebeeldige duiding. Een letterlijke lezing, die de [[apocalyps]] herkent in hedendaagse (politieke) constellaties wordt ook wel [[chiliasme]] genoemd. De historisch-kritische benadering beschouwt de persoon van de antichrist als een [[allegorie (letterkunde)|allegorische]] figuur. De antichrist wordt nu nog tegengehouden (weerhouden) door de [[christen]]en (2 Tessalonicenzen 2:3-9). Dat betekent dat na de [[opname van de gemeente]] de antichrist vrij spel heeft.

De [[Rooms-Katholieke Kerk]] verwacht aan het einde van de tijd een laatste beproeving, waarbij vele gelovigen afvallig zouden worden. De ergste godsdienstige [[ketterij|dwaalleer]] is volgens de christelijke leer die van de antichrist, omdat de mens zich daarin zelf verheerlijkt in plaats van God te eren. Volgens de katholieke Kerk is het letterlijk lezen van de [[Apocalyps]] en op die basis speculeren op en projecteren van messiaanse verwachtingen in de politiek (chiliasme), een "intrinsiek verkeerd" messianisme. Volgens sommige katholieken was de [[reformatie|kerkhervormer]] [[Maarten Luther]] de antichrist. Weer anderen zagen in [[Napoleon Bonaparte]] en [[Adolf Hitler]] de antichrist. Volgens sommige [[protestantisme|protestanten]] was de [[paus]] de antichrist.

== Literatuur ==
Vanuit allerlei standpunten zijn er veel boeken over dit onderwerp verschenen waarin het personage van de antichrist een onderdeel is van beschouwingen over de zogeheten eindtijd.

*''[[De Antichrist (boek)|De Antichrist]]'' is de titel van een van de latere werken van de [[Duitsland (hoofdbetekenis)|Duitse]] [[filosofie|filosoof]] [[Friedrich Nietzsche]]. In dit werk neemt hij zeer stellig afstand van de joods-christelijke religieuze tradities, die hij opvat als een decadente [[slavenmoraal]].
* ''De Antichrist'', (1919) door dr. V. Hepp, geeft een uitgebreide analyse van de antichrist en ook een duidelijk historisch overzicht.
* ''De planeet die aarde heette'' (1971) door de Amerikaanse schrijver [[Hal Lindsey]] ([[uitgeverij Nova]]); betreft een fundamentalistisch-evangelische opvatting.
* ''De 13 Satanische bloedlijnen - Wegbereiders van de Antichrist'' (1989) door de Nederlandse schrijver [[Robin de Ruiter]] (uitgeverij [[Mayra Publications]]); betreft een analyse van de afstamming en herkomst van de komende antichrist.
* ''De planeet aarde 2000 AD'' (1994) door Hal Lindsey (uitgeverij Nova) dat een actualisering van het vorige boek is.
* ''De Openbaring van Jezus Christus'', deel 1 en 2 (1993) door [[Willem Ouweneel]] ([[Medema (uitgeverij)|uitgeverij Medema]]); is een traditioneel-evangelische uitlegging.
* ''Nabij de toekomst'' (1997) door J. Hoek ([[Boekencentrum Uitgevers|uitgeverij Boekencentrum]]); een orthodox-reformatorische benadering.
* ''De dingen die met haast geschieden moeten'', deel 1 en 2 (2002) door [[R. van Kooten]] ([[uitgeverij Groen]]); eveneens een orthodox-reformatorische benadering.
* Serie ''[[De laatste bazuin]]'' (oorspronkelijk ''Left behind'') door Tim LaHaye en Jerry B. Jenkins. 13 delen. Een geromantiseerd verhaal over de wederkomst. Deze serie is verfilmd in drie delen. In deze serie is het personage Nicolae Carpathia de antichrist.
* ''De Antichrist'' (oktober 2012), door [[Arthur Pink]] (Uitgeverij Maatkamp); orthodox protestantse visie.

== Films ==
*De antichrist komt voor in de films van ''[[The Omen]]'', waarvan het eerste deel in 2006 opnieuw is gemaakt en ''[[The Omen 666]]'' heet. Damien heeft daar de rol van antichrist.
*In de film ''[[Donnie Darko]]'' uit 2001 wordt Jim Cunningham ([[Patrick Swayze]]) beschuldigd als antichrist.
*In de film ''[[Antichrist (film)|Antichrist]]'' van [[Lars von Trier]] uit 2009 komt ondanks de filmtitel de antichrist niet voor.
* In het boek en de gelijknamige film ''[[Dienaren van de Schemering|Servants of Twilight]]'' wordt de zesjarige Joey door sekteleidster Grace aanzien als Antichrist.
*In de serie ''American Horror story'' wordt de antichrist gespeeld door Cody Fern, het personage heet Micheal Langdon.

== Trivia ==
*[[Ian Paisley]] die van [[1979]] tot [[2004]] lid was van het [[Europees Parlement]] kwam in het nieuws in [[1988]], toen hij een toespraak van [[Paus Johannes Paulus II]] verstoorde, de paus voor antichrist uitmaakte en de zaal werd uitgezet.

== Zie ook ==
* [[Eindtijd]]
* [[Eschatologie]]

== Externe link ==
* [http://www.oudesporen.nl/Download/22-40.pdf Oudesporen.nl], J. Bosserdet over de antichrist

{{Appendix}}
{{Commonscat}}

[[Categorie:Bijbelse term]]
[[Categorie:Eschatologie]]
[[Categorie:Nieuwe Testament]]

Antichrist - Bewerkingsoverzicht

Colani: Tekst vervangen - ".JPG" door ".jpg"

Colani: 1 versie geïmporteerd