Colani: Nieuwe pagina aangemaakt met 'Anthonie Heinsius'''Anthonie Heinsius''' of '''Antonius Heinsius''' (Delft, (22 of) 23 november 1641 – Den Haag, 3 augustus 1720) was een Nederlands staatsman. Vanaf 27 mei 1689 tot zijn dood in 1720 was hij raadpensionaris van de provincie Holland. == Carrière == Anthonie Heinsius werd geboren als zoon van Adriaan Heinsius, suikerbakker, veertigraad van Delft, en Maria Dedel. Hij stud…'

2026-08-24T18:34:59Z

Nieuwe pagina aangemaakt met 'thumb|Anthonie Heinsius'''Anthonie Heinsius''' of '''Antonius Heinsius''' (Delft, (22 of) 23 november 1641 – Den Haag, 3 augustus 1720) was een Nederlands staatsman. Vanaf 27 mei 1689 tot zijn dood in 1720 was hij raadpensionaris van de provincie Holland. == Carrière == Anthonie Heinsius werd geboren als zoon van Adriaan Heinsius, suikerbakker, veertigraad van Delft, en Maria Dedel. Hij stud…'

Nieuwe pagina

[[Bestand:Anthonie Heinsius.jpg|thumb|Anthonie Heinsius]]'''Anthonie Heinsius''' of '''Antonius Heinsius''' ([[Delft]], (22 of) [[23 november]] [[1641]] – [[Den Haag]], [[3 augustus]] [[1720]]) was een Nederlands staatsman. Vanaf 27 mei 1689 tot zijn dood in 1720 was hij [[raadpensionaris]] van de provincie [[Holland]].

== Carrière ==
Anthonie Heinsius werd geboren als zoon van Adriaan Heinsius, suikerbakker, veertigraad van Delft, en Maria Dedel. Hij studeerde rechten in Orléans (Frankrijk). Hij startte zijn loopbaan in 1670 als [[veertigraad]] van Delft.

Stadhouder [[Willem III van Oranje-Nassau]] zond hem na de [[Vrede van Nijmegen]] in [[1683]] met een missie naar [[Versailles]] om te onderhandelen over het [[vorstendom Orange]] waarvan Willem III soeverein vorst was. Hij zou in Parijs (volgens [[Voltaire]]) bedreigd zijn met vastzetting in de Bastille, toen hij zich weinig inschikkelijk toonde. Hij werd in [[1689]] door Willem III gevraagd Hollands raadpensionaris (een soort eerste minister van de gehele [[Republiek der Zeven Verenigde Nederlanden|Republiek]]) te worden, een verzoek waaraan hij na aarzeling gehoor gaf. Tijdens het koningschap van Willem III en diens verblijf in Engeland was Heinsius zijn trouwe en bekwame zaakwaarnemer in de Republiek.

Na de dood van Willem III in 1702, en de invoering van het [[Tweede Stadhouderloze Tijdperk]], werd Hensius als Hollands raadpensionaris de machtigste man in de [[Republiek der Zeven Verenigde Nederlanden]] tot zijn dood in 1720.

== Anti-Frans ==
[[Bestand:Battle of Vigo bay october 23 1702.jpg|miniatuur|[[Zeeslag bij Vigo|Slag bij Vigo in 1702]]]]Heinsius was binnen de Republiek een meester in de 'persuasie', het plooien en schikken om tot een beslissing te komen. In onderhandelingen met Frankrijk betoonde hij zich onbuigzaam en hij was een van de grootste en meest vasthoudende opposanten tegen [[Frankrijk]]. Hij slaagde erin gematigder elementen te overtuigen van zijn politiek.
Hij wordt daarom gezien als 'de gedachte achter de meeste anti-Franse coalities die gedurende het einde van de 17e eeuw zijn gesloten om de Franse expansie tegen te gaan.' Dat Engeland het tegen het eind van de [[Spaanse Successieoorlog]] met Frankrijk op een akkoordje gooide en de Republiek bij de [[Vrede van Utrecht (1713)|Vrede van Utrecht]] minder voordelen verwierf dan gezien de inspanningen verwacht, raakte hem zeer. Volgens sommigen was hij daarna een geknakt man.
== Historische roman ==
Anthonie Heinsius is het onderwerp van de [[historische roman]] "Alsnog een portret voor Heinsius", geschreven door [[Cees Andriesse]]. In het boek wordt zijn leven nagetrokken door een fictief persoon uit de huidige tijd, de gefrustreerde leraar Ernst van Straaten. Het boek vormt de opmaat voor de viering van 300 jaar Vrede van Utrecht in 2013.

== Zie ook ==
* [[Lijst van raadpensionarissen]]

== Externe link ==
* [http://resources.huygens.knaw.nl/briefwisselingheinsius Briefwisseling Anthonie Heinsius] [[Huygens Instituut voor Nederlandse Geschiedenis|Huygens ING]]

== Literatuur ==
*A.J. Veenendaal jr. (ed.), ''De briefwisseling van Anthonie Heinsius 1702-1720'', Den Haag 1976-2001 ({{ISBN|9024719062}})
*J.A.F. de Jongste and A.J. Veenendaal jr., ''Anthonie Heinsius and the Dutch Republic 1688-1720: politics, war, and finance'', Den Haag 2002 ({{ISBN|90-5216-123-2}})
*Kristof Selleslach, ''"Amitié sincère?" Het prinsbisdom Münster en de Haagse Alliantie tijdens de Spaanse Successieoorlog (1701-1714)'', 2000-2001 (scriptie [[Katholieke Universiteit Leuven]]; toegankelijk als [http://www.ethesis.net/munster/munster_hfst_1.htm e-thesis])
{{Navigatie raadspensionarissen}}

{{DEFAULTSORT:Heinsius, Ant}}
[[Categorie:Raadpensionaris van Holland]]
[[Categorie:Persoon in de Nederlanden in de 17e eeuw]]
[[Categorie:Persoon in de Nederlanden in de 18e eeuw]]
[[Categorie:Gedeputeerde naar de Staten-Generaal]]

Anthonie Heinsius - Bewerkingsoverzicht