Colani: /* Voorouders */

2025-11-19T09:18:18Z

Voorouders

Nieuwe pagina

[[Bestand:Joseph Anton Zimmermann Agnes van Loon kopergravure uit 1733 - 1000 jaar Loon in Alden Biesen 16-02-2019.jpg|thumb|''Agnes van Loon'' op een kopergravure van 1733 - onderaan alliantiewapen Wittelsbach en Loon]]
'''Agnes van Loon''', ook ''Agnes van Loon en Rieneck''; ''Agnes van Looz en Rieneck'', ([[Burcht van Loon]], ca. 1150 - [[Wartenberg (Beieren)|Wartenberg]], [[26 maart]] [[1191]]) was een [[Paltsgraaf|paltsgravin]] en [[Hertogdom Beieren (-1255)|hertogin van Beieren]]. Zij geldt als de stammoeder van het [[huis Wittelsbach]].

== Biografie ==
Agnes van Loon was de dochter van graaf [[Lodewijk I van Loon]] en Agnes van Metz. Haar thuis was het [[graafschap Loon]].<ref name="Schmid">[https://books.google.de/books?id=yEaaDCqYlXoC&pg=PA53&lpg=PA53&dq=agnes+von+loon&source=bl&ots=qYzVvbQuAN&sig=-smiA665pail_0aaWgOAEipW6IA&hl=de&sa=X&ei=qEpFVbPBFoLUaoaVgIgB&ved=0CCwQ6AEwBjgK#v=onepage&q=agnes%20von%20loon&f=false ''Die Zeit der frühen Wittelsbacher''] in: Alois Schmid: ''Neue Wege der bayerischen Landesgeschichte''. P. 52 ev. VS Verlag für Sozialwissenschaften. Wiesbaden 2008. {{ISBN|978-3-531-16031-3}}. [https://web.archive.org/web/20211217195959/https://books.google.de/books?id=yEaaDCqYlXoC&pg=PA53&lpg=PA53&dq=agnes+von+loon&source=bl&ots=qYzVvbQuAN&sig=-smiA665pail_0aaWgOAEipW6IA&hl=de&sa=X&ei=qEpFVbPBFoLUaoaVgIgB&ved=0CCwQ6AEwBjgK#v=onepage&q=agnes%20von%20loon&f=false Gearchiveerd] op 17 december 2021.</ref>
Ze trouwde in 1169 op 19-jarige leeftijd in [[Kelheim (stad)|Kelheim]] met de 33 jaar oudere [[Otto I van Beieren (hertog)|Paltsgraaf Otto VI van Beieren]] (1117–1183) uit het [[huis Wittelsbach]]. Deze werd op 16 september 1180 [[Vazal|leenman]] van het hertogdom Beieren en noemde zich vanaf dat moment hertog Otto I. Het huwelijk was al in 1167 gearrangeerd, vermoedelijk door [[Koenraad III van Wittelsbach|Koenraad van Wittelsbach]], de [[aartsbisschop]] van [[Bisdom Mainz|Mainz]], en een broer van Otto I.<ref name="Schmid" /> Leden van de familie van Loon vervulden in het bisdom Mainz enkele malen het ambt van [[burggraaf]]. Er bestonden dus al nauwe banden met het geslacht van Loon.<ref name="Schmid" />

Uit het huwelijk werden negen kinderen geboren, waaronder [[Lodewijk de Kelheimer|Lodewijk I]] de Kelheimer (1173–1231), de latere hertog van Beieren en [[Paltsgraafschap aan de Rijn|paltsgraaf aan de Rijn]]. Otto I stierf al in 1183, drie jaar na zijn benoeming tot hertog. Na zijn dood werd Agnes van Loon [[Regent (bestuurder)|regentes]] voor haar [[minderjarige]] zoon, die op dat moment tien jaar oud was. Ze bleef regentes tot zijn [[Volwassene|meerderjarigheid]] in 1191. Agnes van Loon stond bekend als een intelligente, energieke en kunstminnende vrouw, en een zeer bekwame politica. Door haar sterke persoonlijkheid wist zij van het regentschap een succes te maken en het hertogdom Beieren te behouden voor het huis Wittelsbach.<ref name="Rall">[http://www.manfred-hiebl.de/genealogie-mittelalter/wittelsbacher_pfalzgrafen_herzoege/agnes_von_loon_herzogin_von_bayern_+_1191.html ''Agnes von Loon''] in: Rall, Hans und Marga: ''Die Wittelsbacher''. P.21, 27-32. Geraadpleegd 20150505. [https://web.archive.org/web/20180709154334/http://www.manfred-hiebl.de/genealogie-mittelalter/wittelsbacher_pfalzgrafen_herzoege/agnes_von_loon_herzogin_von_bayern_+_1191.html Gearchiveerd] op 17 december 2021.</ref><ref name="WiP" />

In naam van haar minderjarige zoon deed Agnes van Loon verschillende schenkingen aan de kerk.<ref name="Rall" /> In de oorkonden wordt zij "Domina Agnes Ducissa“ genoemd: vrouwe hertogin Agnes.<ref name="Rall" /><ref name="WiP">[https://www.guide2womenleaders.com/womeninpower/Womeninpower1150.htm ''1183-92 Regent Dowager Princess Agnes van Loon-Rieneck of Bavaria (Germany)'']. WOMEN IN POWER 1150-1200. Geraadpleegd 20150505. [https://web.archive.org/web/20210609175902/https://www.guide2womenleaders.com/womeninpower/Womeninpower1150.htm Gearchiveerd] op 9 juni 2021.</ref> Ook haar moeder, Agnes van Metz, had kunstenaars, [[minnezang]]ers en dichters gesteund, onder wie [[Hendrik van Veldeke]]. Van Veldeke maakte naar voorbeeld van de Latijnse tekst ''Vita S. Servatii in'' opdracht van Agnes van Metz het ''[[Leven van Sint-Servaas|Leven van Sint Servaas]]'', ongeveer 6000 verzen over het leven en de wonderen van de heilige [[Servaas van Maastricht|Servaas]], die in de vierde eeuw bisschop van Maastricht was geweest.<ref name="Masen">[https://books.google.de/books?id=W_SuoCcb9DQC&pg=PA42&lpg=PA42&dq=agnes+von+loon+veldeke+servatius&source=bl&ots=Pf0nWoJseg&sig=06bs5cwWaltxaAB5Yb56T_UO4IA&hl=de&sa=X&ei=PVFFVZHJF8fnauWOgMgG&ved=0CCcQ6AEwAw#v=onepage&q=agnes%20von%20loon%20veldeke%20servatius&f=false ''Legenden und Bibeldichtung im Rhein-Maas-Raum''] in: [[Helmut Tervooren]], Carola Kirschner & Johannes Spicker: ''Van der Masen tot op den Rijn: Ein Handbuch zur Geschichte der mittelalterlichen volkssprachlichen Literatur im Raum von Rhein und Maas''. P. 42 e.v. Erich Schmidt Verlag. Berlijn 2006. [https://web.archive.org/web/20180709154604/https://books.google.de/books?id=W_SuoCcb9DQC&pg=PA42&lpg=PA42&dq=agnes+von+loon+veldeke+servatius&source=bl&ots=Pf0nWoJseg&sig=06bs5cwWaltxaAB5Yb56T_UO4IA&hl=de&sa=X&ei=PVFFVZHJF8fnauWOgMgG&ved=0CCcQ6AEwAw#v=onepage&q=agnes%20von%20loon%20veldeke%20servatius&f=false Gearchiveerd] op 17 december 2021.</ref> Deze tekst geldt als het grootste middeleeuwse legenden-dicht in het [[diets]]. Agnes van Loon speelde vermoedelijk een rol bij de vermenigvuldiging en verspreiding van de Servaaslegende en -cultus in Zuid-Duitsland.<ref name="Masen" /><ref name="Literatur">[https://books.google.de/books?id=Ygg5VgifaYkC&pg=PA40&lpg=PA40&dq=agnes+von+loon+veldeke&source=bl&ots=n4Vx-j9uo8&sig=8UbgRBqU-C8PNog9H5inHOW9zAA&hl=de&sa=X&ei=51BFVcH6KsrpaJyZgKAL&ved=0CCQQ6AEwAzgK#v=onepage&q=agnes%20von%20loon%20veldeke&f=false ''Die frühhöfische Epik'' in: Helmut de Boor & Ursula Hennig: ''Die höfische Literatur: Vorbereitung, Blüte, Ausklang: 1170-1250'']. C.H.Beck. München. 11e druk 1991. P. 40. {{ISBN|3-406-35132-8}}. [https://web.archive.org/web/20180709154514/https://books.google.de/books?id=Ygg5VgifaYkC&pg=PA40&lpg=PA40&dq=agnes+von+loon+veldeke&source=bl&ots=n4Vx-j9uo8&sig=8UbgRBqU-C8PNog9H5inHOW9zAA&hl=de&sa=X&ei=51BFVcH6KsrpaJyZgKAL&ved=0CCQQ6AEwAzgK#v=onepage&q=agnes%20von%20loon%20veldeke&f=false Gearchiveerd] op 17 december 2021.</ref>

Agnes van Loon stierf in maart 1191, kort nadat haar zoon Lodewijk de Kelheimer meerderjarig was geworden. Zij is begraven in de [[abdij van Scheyern]].

==Nakomelingen==
* Otto (-1181)
* [[Sophia van Wittelsbach|Sophia]] (?-1238), trouwde met landgraaf [[Herman I van Thüringen]] (1155-1217),
* Heilika I, trouwde met halgraaf Diederik van Wasserburg
* Agnes, trouwde met graaf Hendrik van Plain (-1190)
* [[Richarda van Beieren|Richarda]], trouwde in 1186 met graaf [[Otto I van Gelre]]
* [[Lodewijk de Kelheimer|Lodewijk I]] (1173-1231), trouwde met Ludmilla van Bohemen
* Heilika II, trouwde met graaf Adelbert III van Dillingen (-1214)
* Elisabeth,trouwde met graaf Berthold III van Vohburg (-1204)
* Mechtilde, trouwde in 1209 met graaf Rapoto II van Ortenburg (1164-1231).<ref>{{Citeer web|url=http://fmg.ac/Projects/MedLands/BAVARIA.htm#Sophiedied1238|titel=Dukes of Bavaria. In: Medieval Lands: a prosopography of medieval European noble and royal families|bezochtdatum=|auteur=|datum=|uitgever=|archiefurl=https://web.archive.org/web/20080224224006/http://www.northvegr.org/lore/langobard/#Sophiedied1238|archiefdatum=24 februari 2008|dodeurl=ja}}</ref>

== Voorouders==
{| class="wikitable" style="background:#FFFFFF; font-size:85%; text-align:center"
|- bgcolor="#E0E0E0"
!colspan="9"|Voorouders van Agnes van Loon (1150-1191)
|-
|'''Overgrootouders'''
|colspan="2"|[[Arnold I van Loon]] (1050-1126) ∞ [[Adelheid van Mainz]] (-)
|colspan="2"|? (-) ∞ ? (-) 
|colspan="2"|[[Folmar IV van Metz]] (1060-1111) ∞ ? (-) 
|colspan="2"|[[Adalbert II van Egisheim]] (1065-1098) ∞ [[Ermesinde I van Namen]] (1080-1143)
|-
|'''Grootouders'''
|colspan="4"|[[Arnold II van Loon]] (1085-1138) ∞ Aleida van Diest (-)
|colspan="4"|[[Folmar V van Metz]] (1090-1142) ∞ [[Mathilde van Longwy]] (-) 
|-
|'''Ouders'''
|colspan="8"|[[Lodewijk I van Loon]] (1107-1171) ∞ [[Agnes van Metz]] (1114-1175)
|}

{{Appendix|2=
{{References}}
}}

[[Categorie:Huis Loon]][[Categorie:Huis Wittelsbach]][[Categorie:Paltsgraaf van Beieren]][[Categorie:Adel in de Nederlanden in de 12e eeuw|Loon, Ag]]

Agnes van Loon - Bewerkingsoverzicht

Colani: /* Voorouders */