Colani: Tekst vervangen - ".jpeg" door ".jpg"

2024-11-17T06:05:19Z

Tekst vervangen - ".jpeg" door ".jpg"

Nieuwe pagina

{{Infobox dynastie
| afbeelding = Adolfvannassau.jpg
| naam = Adolf van Nassau
| leven =1540-1568
| functie1 = Graaf van Nassau-Dillenburg
| periode1 =
| voorganger1 =
| opvolger1 =
| functie2 =
| periode2 =
| voorganger2 =
| opvolger2 =
| functie3 =
| periode3 =
| voorganger3 =
| opvolger3 =
| functie4 =
| periode4 =
| voorganger4 =
| opvolger4 =
| functie5 =
| periode5 =
| voorganger5 =
| opvolger5 =
| vader = [[Willem I van Nassau-Dillenburg]]
| moeder = [[Juliana van Stolberg]]
| dynastie =Huis [[Nassau-Dillenburg]]
}}

'''Adolf van Nassau''' ([[Dillenburg (stad)|Dillenburg]], [[11 juli]] [[1540]] – [[Heiligerlee]], [[23 mei]] [[1568]]) was de vierde zoon van [[Willem I van Nassau-Dillenburg|Willem de Rijke]] en [[Juliana van Stolberg]]. Adolf was de op een na jongste broer van [[Willem van Oranje]] (Willem de Zwijger).

Hij studeerde in Leuven en te [[Wittenberg (stad)|Wittenberg]]. Adolf streed in 1566 tegen de Turken die steeds verder opdrongen in Europa. In [[1568]], toen zijn broer Willem de Zwijger de wapens opnam tegen [[Filips II van Spanje|Filips II]], streed hij aan zijn zijde in Brabant. Adolf trok vervolgens in de troepenmacht van zijn andere broer [[Lodewijk van Nassau (1538-1574)|Lodewijk]] mee naar het noorden, waar hij sneuvelde in de [[slag bij Heiligerlee (1568)|Slag bij Heiligerlee]] nadat hij door een op hol geslagen paard tussen de Spaanse troepen terecht kwam.<ref name="trouw">[https://www.trouw.nl/home/eindelijk-lijkt-adolf-terecht~a7d5be5c/ Eindelijk lijkt Adolf terecht], Dagblad Trouw, 20 januari 2016. [https://web.archive.org/web/20170816233433/https://www.trouw.nl/home/eindelijk-lijkt-adolf-terecht~a7d5be5c/ Gearchiveerd] op 16 augustus 2017.</ref> De Spaanse troepen werden bij Heiligerlee aangevoerd door [[Jan van Ligne]], rijksgraaf van Arenberg, en een populaire [[mythe]] wil dat de graaf zich persoonlijk op Adolf stortte en hem, en twee ruiters die hem te hulp schoten, doodde.<ref name="trouw">[https://www.trouw.nl/home/eindelijk-lijkt-adolf-terecht~a7d5be5c/ Eindelijk lijkt Adolf terecht], Dagblad Trouw, 20 januari 2016. [https://web.archive.org/web/20170816233433/https://www.trouw.nl/home/eindelijk-lijkt-adolf-terecht~a7d5be5c/ Gearchiveerd] op 16 augustus 2017.</ref> Arenberg sneuvelde ook bij Heiligerlee.

== Graf ==
Er doen verschillende verhalen de ronde over waar hij begraven ligt:
* Graaf Adolf van Nassau en [[Jan van Ligne|Jean de Ligne]], graaf van Arenberg, zouden samen zijn opgebaard in de kloosterkerk van Mons Sinaï. Later zou Adolf overgebracht zijn naar [[Midwolda]] en daarna naar de Grote Kerk van [[Emden (Nedersaksen)|Emden]].<ref name="graf">{{Citeer web|url=https://www.dodenakkers.nl/artikelen-overzicht/algemeen/oranje/adolf.html|language=nl|date=2019-05-23|accessdate=2019-12-24|website=http://www.dodenakkers.nl|work=Stichting Dodenakkers|auteur=René ten Dam|medeauteurs=Marten Mulder|title=Het geheim gehouden graf van Graaf Adolf van Nassau|archiefurl=https://web.archive.org/web/20191224085039/https://www.dodenakkers.nl/artikelen-overzicht/algemeen/oranje/adolf.html|archiefdatum=24 december 2019|dodeurl=nee}}</ref>
* Adolf van Nassau zou opgebaard zijn in de kloosterkerk en met militaire eer zijn bijgezet in het kasteel te [[Wedde (Groningen)|Wedde]]. Van daaruit zou hij zijn overgebracht naar een stamslot in [[Oost-Friesland]].<ref name="graf"/>
* Adolf zou zijn begraven en vervolgens opgegraven zijn om te voorkomen dat de Spanjaarden zijn graf zouden onteren. Vervolgens is hij op een geheim gehouden plek herbegraven.<ref name="trouw" />
* Mogelijk is hij bijgezet in de Grote Kerk in Emden, want het kasteel in Wedde, de [[Wedderborg]], bleef een middelpunt van de strijd in de [[Tachtigjarige Oorlog]] en de Grote Kerk was een toevluchtsoord voor de Nederlandse [[protestantisme|protestanten]] geworden.<ref name="graf"/><ref>Dr P.J. van Herwerden (Lodewijk van Nassau, Assen 1939) citeert p. 115 Upstalboomblätter für Ost-Frisische Geschichte I (Emden 1911) p.49 voor het bijzetten van Adolf in de Fürstengruft van de graven van Oost-Friesland in de Grote Kerk te Emden. Hij geeft t.a.p. ook de suggestie dat het harnas van graaf Lodewijk in de Rüstkammer in werkelijkheid dat van graaf Adolf zou zijn. Het [[harnas]] van de graaf is nog altijd te zien in het raadhuis van Emden.</ref> In de stadsarchieven valt echter niets terug te vinden over een eventuele begrafenis van de graaf en de kerk is in de Tweede Wereldoorlog zwaar beschadigd.
* Historicus [[Lammert Doedens]] bracht in januari 2016 de theorie naar voren dat graaf Adolf begraven ligt in de [[Sint-Lambertuskerk (Oldenburg)|Sint-Lambertuskerk in Oldenburg]].<ref>[http://www.rug.nl/society-business/university-museum/exhibitions/2016/speurtocht-adolf-van-nassau Tentoonstelling Universiteitsmuseum Groningen, januari 2016]. [https://web.archive.org/web/20160702205411/http://www.rug.nl/society-business/university-museum/exhibitions/2016/speurtocht-adolf-van-nassau Gearchiveerd] op 2 juli 2016.</ref> Hij kreeg subsidie los om een familiegraf te onderzoeken en stootte op een kist met de overblijfselen van dertig mensen. Van de overblijfselen van twee mensen werd vastgesteld dat het om niet-familieleden gaat. Doedens meent dat een van de twee mogelijk Adolf is.

== Nagedachtenis ==
{{Zie ook|Hoofdartikel: [[Graaf Adolfmonument]]}}
[[Bestand:Monument Battle of Heiligerlee.jpg|thumb|Monument voor de Slag bij Heiligerlee]]
Bij Heiligerlee is voor graaf Adolf een monument opgericht. Op deze plek stond eerst een geknotte gedenknaald met daarop een urn. Deze was neergezet in [[1826]], op deze gedenknaald stond de tekst: “Den overwonnen held Graaf Adolf van Nassau hier ten plaatse voor ’s lands vrijheid gesneuveld den 23e Mei 1568”. Het monument werd slecht onderhouden en raakte in verval. In [[1868]] werd er een wedstrijd uitgeschreven om een grootser monument te vervaardigen ter ere van de driehonderdste sterfdag van de graaf. Het winnende ontwerp was van de schilder [[Johannes Hinderikus Egenberger|J.H. Egenberger]] en de architect P. Schenkenberg van Mierop. Omdat de schilder bijna geen ervaring had als beeldhouwer werd de hulp van de Belgische Joseph Geels gevraagd. J.H. Egenberger ontwierp een stervende Adolf, ondersteund door de Nederlandse maagd.

[[Willem der Nederlanden (1840-1879)|Kroonprins Willem]] en [[Hendrik der Nederlanden|prins Hendrik de Zeevaarder]] legden op [[23 mei]] [[1868]] de eerste steen van het monument. P. Schenkenberg van Mierop wilde het monument op een stenen heuvel laten plaatsen, maar dit zorgde voor de nodige meningsverschillen. Geels ontwierp daarom het achtvoetige voetstuk. Op de voorkant van dit voetstuk staat de tekst: “25 mei 1568. De eerste zege in de tachtigjarige worsteling voor vrijheid der Nederlanden”. Op de rechterzijde staat:”Graaf Adolf van Nassau bleef in den roemrijken slag”. Op de linkerzijde staat: “Oranje met Nederland verbonden” en op de achterzijde:”25 mei 1868. Door het nageslacht den vaderen gewijd”. Op 23 mei [[1873]] vond de onthulling plaats door [[Willem III der Nederlanden|koning Willem III]].

Ook in het vierde couplet van het [[Wilhelmus]] wordt zijn naam nadrukkelijk genoemd. Het luidt als volgt:

:''Lyf en goet al te samen''
:''Heb ick u niet verschoont,''
:''Mijn broeders hooch van Namen''
:''Hebbent u oock vertoont:''
:''Graef Adolff is ghebleven''
:''In Vriesland in den slaech,''
:''Syn Siel int ewich Leven''
:''Verwacht den Jongsten dach''

{| border="1" align="center" cellspacing="0" style="background:#DCDCDC; font-size:85%; text-align:center;"
|- bgcolor="#A9A9A9"
!colspan="3"|Stamboom Adolf van Nassau (1540-1568)
|-
|'''Grootouders'''
|
[[Stamboom Johan V van Nassau-Dillenburg|Johan V van Nassau-Dillenburg]] (1455-1516)
 x 1482 
[[Stamboom Elisabeth van Hessen (1466-1523)|Elisabeth van Hessen]] (1466-1523)
|
Botho van Stolberg
 x 
Anna van Eppstein-Königstein
|-
|'''Ouders'''
|colspan="2"|
[[Stamboom Willem I van Nassau-Dillenburg|Willem I van Nassau-Dillenburg]] (1487-1559) ''Willem de Rijke''
 x 
[[Stamboom Juliana van Stolberg|Juliana van Stolberg]] (1506-1580)
|- bgcolor="#C0C0C0"
|colspan="3"|
'''Adolf van Nassau''' (1540-1568)
|-
|'''Kinderen'''
|colspan="2"|
-
|}

{{Appendix}}

[[Categorie:Graaf van Nassau-Siegen]]
[[Categorie:Staats militair in de Tachtigjarige Oorlog|Nassau-, Adolf 1540]]
[[Categorie:Adel in de Nederlanden in de 16e eeuw|Nassau-, Adolf 1540]]
[[Categorie:16e-eeuws militair|Nassau-, Adolf]]

Adolf van Nassau (1540-1568) - Bewerkingsoverzicht

Colani: Tekst vervangen - ".jpeg" door ".jpg"