https://wiki-raamsdonk.nl/index.php?action=history&feed=atom&title=AartsdiakenAartsdiaken - Bewerkingsoverzicht2026-04-24T21:50:50ZBewerkingsoverzicht voor deze pagina op de wikiMediaWiki 1.43.6https://wiki-raamsdonk.nl/index.php?title=Aartsdiaken&diff=153957&oldid=prevColani: Tekst vervangen - "18e" door "18<sup>e</sup>"2024-11-23T18:40:47Z<p>Tekst vervangen - "18e" door "18<sup>e</sup>"</p>
<p><b>Nieuwe pagina</b></p><div>[[Bestand:Orthodox Deacon.jpg|thumb|right|Griekse diaken]]<br />
Een '''aartsdiaken''' is tegenwoordig een eretitel in de [[Rooms-Katholieke Kerk]], die door de [[bisschop]] wordt toegekend aan een geestelijke met bepaalde bestuursbevoegdheden.<br />
<br />
== Functie in de 4e-7e eeuw ==<br />
Oorspronkelijk was de aartsdiaken de gevolmachtigde van de [[bisschop]], die ook de leiding had bij het verdelen van de aalmoezen. Geleidelijk werd hij met belangrijker bestuurszaken belast, zoals het bezoeken van de parochies. Ook trad hij op als vertegenwoordiger van de [[bisschop]] bij [[concilie]]s.<br />
<br />
== Functie in de 8e-10e eeuw ==<br />
In de 8e eeuw werd de functie van aartsdiaken belangrijker. Hij werd de vertegenwoordiger van de [[bisschop]] in een bepaald [[bisdom]]. Hij bezat een gedelegeerde macht wat inhield dat hij wijdings-, bestuurs en rechtsmacht had. In het [[Aartsbisdom Utrecht (rooms-katholiek)|bisdom Utrecht]] was in de 8e eeuw zo'n persoon werkzaam met de titel [[koorbisschop]].<br />
<br />
== Functie in de 11e-18<sup>e</sup> eeuw ==<br />
In de elfde eeuw werd de aartsdiaken een kerkelijke functionaris die in een bepaald district ([[aartsdiakonaat]]) een zelfstandige macht uitoefende. Hij stond aan het hoofd van een [[aartsdiakonaat]]. Een van de taken van de aartsdiaken was het houden van het [[Seend (kerkrecht)|seendgerecht]], de laagste kerkelijke rechtbank. In de Franse tijd werden de aartsdiakonaten opgeheven waarmee ook deze functie van aartsdiaken verdween.<br />
<br />
== Huidige betekenis van aartsdiaken ==<br />
Tegenwoordig is aartsdiaken een eretitel voor [[vicaris]]sen of voor de deken van het [[kapittel]]. Het aartsbisdom [[Parijs]] kende nog tot [[1966]] aartsdiakens en de [[Anglicaanse Kerk]] kent nu nog aartsdiakens.<br />
<br />
== Orthodoxe Kerk en Oosters-Katholieke Kerk ==<br />
Liturgisch zijn alle diakens gelijk. Maar ze hebben een onderscheidende rang en dienen naar anciënniteit bij de kerkdiensten.<br />
<br />
In de [[Oosters-orthodoxe kerken|orthodoxe kerk]] en de [[oosters-katholieke kerken]] is de aartsdiaken een gewijde [[diaken]] die een oudere positie met verantwoordelijkheden en eer heeft, bij de geestelijkheid die valt onder de plaatselijke bisschop. In de Russische traditie, is een aartsdiaken een [[monnik]], behorend tot de celibataire ''zwarte'' geestelijkheid. Dit om hem te onderscheiden van dezelfde oudere positie en eer die de protodiaken, behorend tot de gehuwde ''witte'' geestelijkheid, heeft. In de Griekse traditie, waar de titel van protodiaken niet bestaat, behoort een aartsdiaken tot de gehuwde of celibataire geestelijkheid. Er is normaal gesproken maar één aartsdiaken of protodiaken per klooster/parochie in een bisdom.<br />
<br />
== Literatuur ==<br />
* "Archidiakon" in Lexikon für Theologie und Kirche (1957)<br />
* [[Reinier Post|R.R. Post]] - "Kerkgeschiedenis van Nederland in de Middeleeuwen" (1957)<br />
<br />
{{woordenboek}}<br />
<br />
[[Categorie:Geestelijk ambt in de Rooms-Katholieke Kerk]]<br />
[[Categorie:Seculiere kanunnik]]</div>Colani