Colani: 1 versie geïmporteerd

2024-09-01T11:07:32Z

1 versie geïmporteerd

Nieuwe pagina

{{Zijbalk jaren in eeuw|4|5|6}}
De '''6e eeuw''' (van de [[christelijke jaartelling]]) is de 6e periode van 100 jaar, dus bestaande uit de jaren [[501]] tot en met [[600]]. De 6e eeuw behoort tot het [[1e millennium]].

== Langjarige gebeurtenissen en ontwikkelingen ==
;Wereldwijd
*In 535 begint er een [[Extreme weersomstandigheden van 535-536|periode van extreme weeromstandigheden]], waarschijnlijk ten gevolge van een grote [[eruptie|vulkaanuitbarsting]].

;Europa
* [[Franken (volk)|Franken]] breiden hun gebied uit naar het zuiden en over het huidige [[Duitsland (hoofdbetekenis)|Duitsland]] ten oosten van de [[Rijn]], en over het latere [[Koninkrijk Bourgondië|Bourgondië]].
* De Merovingische koning [[Clovis I|Clovis]], die tot de stam van de [[Salische Franken]] behoort, laat aan het begin van de zesde eeuw de [[Salische wet|Lex Salica]] optekenen om de orde te kunnen handhaven. De Salische wetteksten gaan vooral over erfeniskwesties, diefstal, moord en geweldplegingen. Het zijn de eerste wetten op schrift sinds het in onbruik raken van het [[Romeinse recht]]. Later komen er versies voor specitieke groepen, zoals de [[Lex Ripuaria]].
* Clovis brengt zijn hofhouding over naar [[Parijs (hoofdbetekenis)|Lutetia]] (Parijs) en het hele gebied van Gallië erft uiteindelijk de naam "Francië" van zijn nieuwe heersers. Die gaan munten slaan met hun eigen [[beeldenaar]] in plaats van die van de [[Byzantijnse keizer|Oost-Romeinse keizer]].
* De [[Westgoten]] in Hispania maken [[Mérida (Spanje)|Mérida]] tot hoofdstad van [[Visigotisch Spanje|hun rijk]]. Dit omvat ongeveer het gehele [[Iberisch Schiereiland]]. In deze tijd verspreidt het [[christendom]] zich sterk in deze omgeving en Mérida wordt een bisdom.
* [[Justinianus I van Byzantium|Justinianus]] herovert het westelijke Middellandse Zeegebied voor het [[Byzantijnse Keizerrijk|(Oost)-Romeinse Rijk]].
* De [[Vandalen|Vandaalse]] en [[Ostrogothen|Ostrogotische]] rijken worden vernietigd.
* [[Visigoten|Visigotische]] rijk gedeeltelijk veroverd door de Byzantijnen. Van de stad [[Rome (stad)|Rome]] blijft weinig over. [[Longobarden]] veroveren op hun beurt weer het door de Byzantijnen bezette [[Italië]]
* Tegen het jaar [[550]] beginnen de [[Angelsaksen]] langzaam weer veroveringstochten te organiseren. [[Ceawlin]] van [[Wessex]] speelt hierin een sleutelrol. Vanuit zijn machtsbasis in [[Dorchester-on-Thames]] trekt Ceawlin op tegen de [[Romano-Britten|Romano-Britse]] koninkrijken ten noorden en westen van Wessex.

;Godsdienst
* Na de bekering van [[Clovis I|Clovis]] gaan de [[Merovingers]] het [[christendom]] in hun rijk verbreiden.
* Grote aantallen [[Britten (Kelten)|Britten]] (Keltische stam) uit [[Wales (hoofdbetekenis)|Wales]] en [[Cornwall]] steken [[het Kanaal]] over om zich te vestigen in Armorica, dat ze ‘Klein-Brittannië’ of [[Bretagne (regio)|Bretagne]] noemen. Onder de nieuwkomers zijn vele christelijke monniken, die een Keltische variant van het christendom invoeren. Op eilandjes voor de kust worden geïsoleerde hermitages of kluizenaarshutten gebouwd en de kloosters worden geleid door abten die ook rondtrekkende bisschoppen zijn.
* Ontwikkeling van het [[Perikoop|perikopensysteem]] van Bijbellezingen tijdens de [[Heilige Mis]] volgens een vast rooster.
* De Kerk verbiedt het [[Universalisme (theologie)|Universalisme]], de leer volgens welke het verblijf van zondaars in de [[Hel (religie)|hel]] tijdelijk is.
* In het [[Byzantijnse Rijk]] komt de verering van de heilige [[Nicolaas van Myra]] op gang.

;Wetenschap
* [[Aryabhata|Aryabhata's]] berekeningen zijn consistent met [[heliocentrisch]]e beweging van de planeten rond de Zon en een Aarde die om een eigen as draait. Hij is niet de eerste die dit beweert, maar zijn autoriteit is wel belangrijk. Aryabhata ontdekt ook dat maanlicht een weerkaatsing van zonlicht op de Maan is.
;Cultuur
* Het Latijn valt uiteen in een aantal talen, zoals het [[Francoprovençaals]].

;militair
De [[Spangenhelm]], afkomstig uit het oosten, wordt het meest voorkomende helmontwerp in [[Europa (werelddeel)|Europa]]. Ook is het erg populair in het [[Midden-Oosten]].

;Azië
* De [[Boeddha's van Bamyan]] worden uitgehakt.

;Afrika
* De [[prefectuur Africa]] is een belangrijk administratief onderdeel van het [[Oost-Romeinse Rijk]], na de [[Vandaalse Oorlog|herovering van noordwestelijk Afrika]] op de [[Vandalen]] in 533-534 door generaal [[Belisarius]] voor keizer [[Justinianus I]]. Het blijft tot in de eind 580 bestaan, als het door het [[exarchaat Afrika]] wordt vervangen.

== Belangrijke personen ==
* [[Koning Arthur]], legendarische Britse koning en overwinnaar van de [[Angelsaksen]]
* [[Aryabhata]], [[India]]se [[geleerde]] in de [[astronomie]] en de [[wiskunde]]
* [[Augustinus van Canterbury]], [[Verenigd Koninkrijk (hoofdbetekenis)|Brits]] [[Rooms-Katholieke Kerk|Rooms-katholieke]] [[geestelijke]]
* [[Belisarius]], grootste [[generaal]] van het Oost-Romeinse Rijk
* [[Benedictus van Nursia]], vader van het kloosterleven in de [[Latijnse Kerk]]
* [[Beowulf (held)|Beowulf]], legendarische Koning der [[Gauten]]
* [[Boëthius]], [[christendom|christelijk]], [[antieke filosofie|laat-Romeins filosoof]], [[schrijver]] en [[politicus]]
* [[Brunhilde]], regentes van [[Austrasië]] en [[Koninkrijk Bourgondië|Bourgondië]].
* [[Cassiodorus]], Romeins staatsman en schrijver en rechtsgeleerde en secretaris van [[Theodorik de Grote]], koning van de [[Ostrogoten]]
* [[Clovis I]], eerste [[Lijst van Frankische koningen en keizers|Koning der Franken]] die alle [[Franken (volk)|Frankische stammen]] verenigde onder één heerser
* [[Columbanus]], [[Ierland (eiland)|Ierse]] [[abt (abdij)|abt]], [[missionaris]] en stichter van verscheidene kloosters
* [[Paus Gregorius I]], 64e [[paus]] van de [[Rooms-Katholieke Kerk]]
* [[Gregorius van Tours]], [[Gallo-Romeins]]e bisschop van Tours, [[hagiografie|hagiograaf]] en [[historicus]]
* [[Hroðgar]], legendarische Deense koning
* [[Jordanes]], [[Goten|Gotische]] geschiedschrijver
* [[Justinianus I]], keizer van Byzantium
* [[Khusro I]], [[sjah]] van de [[Sassaniden]]
* [[Leander van Sevilla]], [[katholicisme|katholieke]] [[aartsbisschop]] van Sevilla
* [[Mohammed]], [[profeet]] van de [[islam]]
* [[Procopius]], [[Byzantijnse Rijk|Byzantijns]] [[geschiedkundige]], [[wetenschapper]], [[juridisch adviseur]] en [[Byzantijnse literatuur|letterkundige]]
* [[Suiko]], eerste keizerin van [[Japan (hoofdbetekenis)|Japan]]
* [[Shotoku Taishi]], neef van [[Suiko]], Japans staatsman en filosoof
* [[Venantius Fortunatus]], dichter en bisschop van Poitiers
* [[Sui Wendi]], keizer van China en stichter van de [[Sui-dynastie]]

== Uitvindingen en ontdekkingen ==
* [[Dionysius Exiguus]] creëert het [[Anno Domini]]-systeem.
* [[Backgammon]] wordt in Perzië uitgevonden.
* [[Schaken]] wordt vanuit [[India]] in Perzië geïntroduceerd.
*Het [[Byzantijnse Rijk]] verkrijgt [[zijde (textiel)|zijde]]-[[technologie]] van China, doordat twee monniken zijderupsen meenemen in een holle wandelstok.
*Zijde is een beschermde paleisindustrie in het Byzantijnse Rijk.
*Vaghbata, Indiase boeken over de [[geneeskunde]].
*In 589 maakte de Chinese geleerde [[Yan Zhitui]] de eerste verwijzing naar het gebruik van [[toiletpapier]] in de geschiedenis.
*De verhandeling over de landbouw, [[Qi Min Yao Shu]], wordt geschreven. Het is de oudste nog bestaande Chinese verhandeling over landbouw.

{{Navigatie decennia|6}}
{{Navigatie eeuwen|1}}
{{Commonscat|6th century}}

[[Categorie:6e eeuw| ]]

6e eeuw - Bewerkingsoverzicht

Colani: 1 versie geïmporteerd